Matura informatyka

Matura 2026 — czerwiec (termin dodatkowy), poziom rozszerzony (formuła 2023)

PythonC++23Java 25
Treść zadania

Algorytm Szyfr szyfruje tekst jawny T[1..n] (n znaków) kluczem k (dodatnia liczba całkowita) i zapisuje szyfrogram w tablicy S[1..n]:

Kod
a ← n div k
c ← n − a
dla i = 1, 2, ..., n wykonuj
    jeżeli i mod k = 0
        b ← i div k
        S[n − a + b] ← T[i]
    w przeciwnym razie
        S[c] ← T[i]
        c ← c − 1
  • 1.1 — Podaj szyfrogram dla tekstu defragmentacja z kluczem k = 3 oraz dla tekstu tropikalny z kluczem k = 5.
  • 1.2 — Podaj wartość klucza k, dla której szyfrogram jest zawsze identyczny z tekstem jawnym.
  • 1.3 — Podaj wartość klucza k, dla której (przy każdym n) szyfrogram jest zawsze tekstem jawnym zapisanym od końca (np. serwer → rewres); wartość może zależeć od n.
Python
def szyfr(tekst, k):
    # tablice T i S indeksowane od 1, jak w treści (pozycja 0 nieużywana)
    n = len(tekst)
    T = [""] + list(tekst)
    S = [""] * (n + 1)
    a = n // k
    c = n - a
    for i in range(1, n + 1):
        if i % k == 0:
            b = i // k
            S[n - a + b] = T[i]
        else:
            S[c] = T[i]
            c = c - 1
    return "".join(S[1:])


# 1.1
print(szyfr("defragmentacja", 3))
print(szyfr("tropikalny", 5))

# 1.2 - dla k = 1 każdy znak trafia na swoje miejsce
print(szyfr("serwer", 1))

# 1.3 - dla k > n (np. k = n + 1) warunek i mod k = 0 nigdy nie zachodzi,
# więc znaki są wpisywane od końca
print(szyfr("serwer", len("serwer") + 1))

Odpowiedź: 1.1: defragmentacja, k = 3 → ajatemaredfgnc; tropikalny, k = 5 → nlakportiy. 1.2: k = 1. 1.3: k = n + 1 (dowolne k > n).

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Dana jest liczba n > 1 i tablica liczb całkowitych T[1..n]. Dla 1 ≤ k < n tablica T jest k-podobna, gdy T[1..k] = T[n − k + 1..n] (początkowe k elementów jest równe końcowym k elementom); ponadto każda tablica jest 0-podobna. Przykład: [1,2,1,1,2,1,1] jest 0-, 1- i 4-podobna; [1,2,2] jest tylko 0-podobna; [2,2,2] jest 0-, 1- i 2-podobna (ale nie 3-podobna, bo k < n).

  • 2.1 — Dla tablic [1,2,3,4] oraz [3,5,3,5,3,5,3,5,3,5] podaj największe k, dla którego tablica jest k-podobna.
  • 2.2 — Zapisz (w pseudokodzie lub wybranym języku) algorytm, który dla n > 1 i tablicy T[1..n] wyznacza największe k, dla którego T jest k-podobna.
Python
def najwieksze_k(T):
    # T indeksowana od 0; sprawdzamy kolejne k od n - 1 w dół
    n = len(T)
    k = n - 1
    while k > 0:
        jest = True
        for i in range(k):
            if T[i] != T[n - k + i]:
                jest = False
        if jest:
            return k
        k = k - 1
    return 0


print(najwieksze_k([1, 2, 1, 1, 2, 1, 1]))  # przykład z treści: 4
print(najwieksze_k([1, 2, 3, 4]))
print(najwieksze_k([3, 5, 3, 5, 3, 5, 3, 5, 3, 5]))

Odpowiedź: 2.1: [1,2,3,4] → 0, [3,5,3,5,3,5,3,5,3,5] → 8. 2.2: funkcja najwieksze_k powyżej.

W zasadach oceniania w pierwszym wierszu tabeli do 2.1 wpisano tablicę [1,2,3,2,4] zamiast [1,2,3,4] z arkusza — wynik (0) jest dla obu taki sam.

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Np-para to dwa kolejne znaki napisu, z których pierwszy stoi na pozycji nieparzystej, a drugi na parzystej (pozycje od 1): napis dzielimy na pary znaków 1–2, 3–4, 5–6… (np. w MATURA np-pary to MA, TU, RA). Plik dane.txt zawiera jeden napis parzystej długości złożony z wielkich liter alfabetu angielskiego. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki3.txt, poprzedzając każdą numerem zadania. Plik dane_przyklad.txt służy do testów.

Podaj, ile razy zdarza się, że dwie bezpośrednio po sobie następujące np-pary są takie same. Przykład: dla CABABC wynik to 0, dla ABABAB — 2 (dwukrotnie AB, AB; pary BA nie są np-parami); dla pliku przykładowego — 2.

Python
with open("dane.txt") as file:
    napis = file.readline().strip()

pary = [napis[i:i + 2] for i in range(0, len(napis), 2)]
licznik = 0
for i in range(len(pary) - 1):
    if pary[i] == pary[i + 1]:
        licznik += 1

print(licznik)

Odpowiedź: 17

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Dane jak w zadaniu 3.1 (napis w pliku dane.txt, np-pary to znaki z pozycji 1–2, 3–4, …).

Fragment napisu złożony z całych, kolejnych np-par jest parzyście pierwszy, jeśli suma kodów ASCII wszystkich jego znaków jest liczbą pierwszą. Podaj najdłuższy parzyście pierwszy fragment napisu z pliku (jest jeden taki). Przykład: w NEWSROOM fragment NEWS ma sumę 317 (liczba pierwsza), a najdłuższy taki fragment to WSROOM (suma 487); dla pliku przykładowego wynik to FORMYKINRMRMATYKYKATYKATFO.

Python
def czy_pierwsza(liczba):
    if liczba < 2:
        return False
    d = 2
    while d * d <= liczba:
        if liczba % d == 0:
            return False
        d += 1
    return True


with open("dane.txt") as file:
    napis = file.readline().strip()

najdluzszy = ""
for poczatek in range(0, len(napis), 2):  # fragment zaczyna się od początku np-pary
    suma = 0
    for koniec in range(poczatek, len(napis), 2):
        suma += ord(napis[koniec]) + ord(napis[koniec + 1])
        if czy_pierwsza(suma) and koniec + 2 - poczatek > len(najdluzszy):
            najdluzszy = napis[poczatek:koniec + 2]

print(najdluzszy)

Odpowiedź: INRZWZASEKYPYPYIEKDLEKODASINWNWNUPJNINEKYPDLUZASJNINYPUPWZRZ… (napis długości 544, zgodny z kluczem w całości)

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Dane jak w zadaniu 3.1.

Dla każdej różnej np-pary policz, ile razy występuje w napisie. Ustaw np-pary rosnąco według liczby wystąpień (żadne dwie nie mają tej samej liczby wystąpień; każdą parę zapisujemy raz) i podaj napis powstały z ich połączenia. Przykład: RAPARA → PA (1), RA (2) → PARA; ABCABABACABA → AB (1), CA (2), BA (3) → ABCABA; dla pliku przykładowego: INFORMATYK.

Python
with open("dane.txt") as file:
    napis = file.readline().strip()

ile = {}
for i in range(0, len(napis), 2):
    para = napis[i:i + 2]
    ile[para] = ile.get(para, 0) + 1

pary = sorted(ile, key=lambda para: ile[para])
print("".join(pary))

Odpowiedź: BYLTOZIELONYUPRAWNYIURODZAJNYPASWZDLUZRZEKINIL

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Miasta leżą w punktach o współrzędnych całkowitych; drogi biegną tylko w kierunkach północ–południe i wschód–zachód, więc odległość miast (x1, y1) i (x2, y2) to d = |x1 − x2| + |y1 − y2|. Plik mapa.txt zawiera dane 1000 miast; i-ty wiersz opisuje miasto nr i: wspX i wspY (liczby całkowite z [−250, 250]) oraz liczbę mieszkańców w tysiącach (od 1 do 50000), oddzielone spacjami. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki4.txt, poprzedzając każdą numerem zadania. Plik mapa_przyklad.txt (50 miast) służy do testów.

  • 4.1 — Podaj numer miasta o największej liczbie mieszkańców i tę liczbę (w tysiącach); jest jedno takie miasto (dla pliku przykładowego: 10 48967).
  • 4.2 — Podaj najmniejszą odległość między dwoma miastami oraz wszystkie pary numerów miast (każdą parę raz, w osobnym wierszu), które dzieli ta odległość (dla pliku przykładowego: 7, pary 14 15 oraz 27 32).
  • 4.3 — Aglomeracja to największy kwadrat o lewym dolnym rogu w (0, 0), prawym górnym rogu o dodatnich współrzędnych całkowitych i bokach równoległych do osi, którego gęstość zaludnienia jest większa od 2. Gęstość to suma mieszkańców miast leżących ściśle wewnątrz kwadratu (bez brzegów) podzielona przez jego pole. Podaj długość boku aglomeracji i łączną liczbę jej mieszkańców (dla pliku przykładowego: 94 17674).
Python
miasta = []  # (x, y, wielkosc); miasto nr i ma indeks i - 1
with open("mapa.txt") as file:
    for linia in file:
        x, y, wielkosc = map(int, linia.split())
        miasta.append((x, y, wielkosc))
n = len(miasta)

# 4.1
numer = 0
for i in range(n):
    if miasta[i][2] > miasta[numer][2]:
        numer = i
print("4.1", numer + 1, miasta[numer][2])

# 4.2
najmniejsza = 10 ** 9
pary = []
for i in range(n):
    for j in range(i + 1, n):
        d = abs(miasta[i][0] - miasta[j][0]) + abs(miasta[i][1] - miasta[j][1])
        if d < najmniejsza:
            najmniejsza = d
            pary = [(i + 1, j + 1)]
        elif d == najmniejsza:
            pary.append((i + 1, j + 1))
print("4.2", najmniejsza)
for a, b in pary:
    print(a, b)

# 4.3 - kwadrat (0,0)-(bok,bok), liczymy tylko miasta leżące wewnątrz
najwiekszy_bok = 0
for bok in range(1, 501):
    ludnosc = 0
    for x, y, wielkosc in miasta:
        if 0 < x < bok and 0 < y < bok:
            ludnosc += wielkosc
    if ludnosc / (bok * bok) > 2:
        najwiekszy_bok = bok
        najwieksza_ludnosc = ludnosc
print("4.3", najwiekszy_bok, najwieksza_ludnosc)

Odpowiedź: 4.1: 254 2483; 4.2: odległość 2, pary: 30 170, 120 176, 422 637, 426 599, 737 778; 4.3: 114 26078.

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Uzupełnij brakujące liczby tak, aby obie równości były prawdziwe: 1251₆ + …₆ = 500₁₀ = …₃ − 110102₃ (pierwsza luka w systemie szóstkowym, druga w trójkowym).

Python
def na_system(liczba, podstawa):
    cyfry = ""
    while liczba > 0:
        cyfry = str(liczba % podstawa) + cyfry
        liczba //= podstawa
    return cyfry


# 1251(6) + x(6) = 500(10) = y(3) - 110102(3)
x = 500 - int("1251", 6)
y = 500 + int("110102", 3)
print(na_system(x, 6), na_system(y, 3))

Odpowiedź: (1251)₆ + (501)₆ = (500)₁₀ = (1010221)₃ − (110102)₃

↑

Edytuj na GitHubie