Matura informatyka

Matura 2018 — czerwiec (termin dodatkowy), poziom rozszerzony

PythonC++23Java 25
Treść zadania

Zadanie 1. Wyszukiwanie liczb. Funkcja F(T, x) dostaje n-elementową tablicę T[1..n] liczb całkowitych uporządkowanych niemalejąco i liczbę x; zwraca prawdę, jeśli x występuje w T, a fałsz w przeciwnym razie:

Kod
p ← 1; k ← n
dopóki p <= k powtarzaj:
    s ← (p+k) div 2
    jeśli T[s] = x: wynikiem jest prawda, koniec
    w przeciwnym razie
        jeśli T[s] < x: p ← s+1
        w przeciwnym razie: k ← s−1
wynikiem jest fałsz
  • 1.1 — Dla T = [3; 5; 7; 8; 9; 13; 33; 37; 40; 43]: A) podaj wynik F(T, 7); B) podaj, ile razy w pętli zmieni się wartość p, a ile k, dla x = 7 i dla x = 43; C) podaj kolejne wartości s dla x = 7.
  • 1.2 — Ile razy dla n = 100 jest spełniony warunek p <= k, gdy szukana liczba jest większa od wszystkich elementów tablicy?
  • 1.3 — Podaj wynik F(T, 43) dla nieuporządkowanej tablicy T = [3; 5; 7; 8; 90; 13; 33; 37; 40; 43].
Python
def F(T, x):
    # wyszukiwanie binarne; T indeksowana od 1 jak w treści (T[0] nieużywane)
    n = len(T) - 1
    p, k = 1, n
    zmiany_p = zmiany_k = 0
    wartosci_s = []
    sprawdzenia = 0  # ile razy warunek p <= k był spełniony
    while p <= k:
        sprawdzenia += 1
        s = (p + k) // 2
        wartosci_s.append(s)
        if T[s] == x:
            return True, zmiany_p, zmiany_k, wartosci_s, sprawdzenia
        if T[s] < x:
            p = s + 1
            zmiany_p += 1
        else:
            k = s - 1
            zmiany_k += 1
    return False, zmiany_p, zmiany_k, wartosci_s, sprawdzenia


T = [None, 3, 5, 7, 8, 9, 13, 33, 37, 40, 43]

# 1.1 A, B, C
wynik, zp, zk, s, ile = F(T, 7)
print("x = 7:", wynik, "p:", zp, "k:", zk, "s:", s)
wynik, zp, zk, s, ile = F(T, 43)
print("x = 43:", "p:", zp, "k:", zk)

# 1.2 - n = 100, x większe od wszystkich elementów
T100 = [None] + list(range(1, 101))
print(F(T100, 1000)[4])

# 1.3
T_nieuporzadkowana = [None, 3, 5, 7, 8, 90, 13, 33, 37, 40, 43]
print(F(T_nieuporzadkowana, 43)[0])

Odpowiedź: 1.1: A. prawda; B. x = 7: p - 1, k - 1; x = 43: p - 3, k - 0; C. 5, 2, 3. 1.2: 7 razy. 1.3: fałsz.

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Zadanie 2. Liczby Fibonacciego: F1 = 1, F2 = 1, Fn = F(n−1) + F(n−2) dla n ≥ 3. Rekurencyjna funkcja F(n) zwraca 1 dla n = 1 lub n = 2, a w przeciwnym razie F(n−1) + F(n−2).

  • 2.1 — Zapisz algorytm iteracyjny obliczający Fn dla dowolnego n ≥ 1 bez użycia tablic.
  • 2.3 — Korzystając ze wzorów prawdziwych dla k ≥ 2: F(2k) = F(k+1)² − F(k−1)² oraz F(2k−1) = F(k)² + F(k−1)², zapisz szybszy algorytm rekurencyjny obliczający Fn dla n ≥ 1.
Python
def fib_iteracyjnie(n):
    # 2.1 - bez tablic, tylko dwie ostatnie wartości
    f1 = f2 = 1
    for i in range(3, n + 1):
        f1, f2 = f2, f1 + f2
    return f2


def fib_szybko(n):
    # 2.3 - F(2k) = F(k+1)^2 - F(k-1)^2, F(2k-1) = F(k)^2 + F(k-1)^2
    if n == 1 or n == 2:
        return 1
    if n % 2 == 0:
        k = n // 2
        return fib_szybko(k + 1) ** 2 - fib_szybko(k - 1) ** 2
    k = (n + 1) // 2
    return fib_szybko(k) ** 2 + fib_szybko(k - 1) ** 2


print(fib_iteracyjnie(45), fib_szybko(45))
for n in range(1, 30):
    assert fib_iteracyjnie(n) == fib_szybko(n)

Odpowiedź: F45 = 1134903170 (obie funkcje)

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Zadanie 4. Scalanie. Pliki dane1.txt i dane2.txt mają po 1000 wierszy; w każdym jest niemalejący ciąg dziesięciu liczb całkowitych z przedziału [0, 100] oddzielonych spacjami. Pliki przyklad1.txt i przyklad2.txt zawierają dane przykładowe (po 5 wierszy).

Porównaj ciągi w odpowiadających sobie wierszach obu plików i podaj, w ilu wierszach ostatnia liczba obu ciągów jest taka sama. Dla plików przykładowych wynik to 3. Odpowiedź zapisz w pliku wynik4_1.txt.

Python
licznik = 0

with open("dane1.txt") as dane1, open("dane2.txt") as dane2:
    for wiersz1, wiersz2 in zip(dane1, dane2):
        a = list(map(int, wiersz1.split()))
        b = list(map(int, wiersz2.split()))
        if a[-1] == b[-1]:
            licznik += 1

print(licznik)

Odpowiedź: 32

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Dla odpowiadających sobie wierszy plików dane1.txt i dane2.txt (po 1000 niemalejących ciągów 10 liczb z [0, 100]) podaj, ile jest par ciągów, w których każdy z dwóch ciągów zawiera dokładnie 5 liczb parzystych i 5 nieparzystych. Dla plików przykładowych wynik to 1. Odpowiedź zapisz w pliku wynik4_2.txt.

Python
def parzystych(ciag):
    ile = 0
    for liczba in ciag:
        if liczba % 2 == 0:
            ile += 1
    return ile


licznik = 0

with open("dane1.txt") as dane1, open("dane2.txt") as dane2:
    for wiersz1, wiersz2 in zip(dane1, dane2):
        a = list(map(int, wiersz1.split()))
        b = list(map(int, wiersz2.split()))
        # 10 liczb, z czego 5 parzystych => 5 nieparzystych
        if parzystych(a) == 5 and parzystych(b) == 5:
            licznik += 1

print(licznik)

Odpowiedź: 50

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Policz, ile jest par ciągów w odpowiadających sobie wierszach plików dane1.txt i dane2.txt, które są zbudowane z tych samych liczb (krotności powtórzeń mogą być różne), i wypisz numery tych wierszy. Dla plików przykładowych odpowiedź to: 2 pary, wiersze 1 i 5. Odpowiedź zapisz w pliku wynik4_3.txt.

Python
wiersze = []

with open("dane1.txt") as dane1, open("dane2.txt") as dane2:
    nr = 1
    for wiersz1, wiersz2 in zip(dane1, dane2):
        a = set(map(int, wiersz1.split()))
        b = set(map(int, wiersz2.split()))
        # porównujemy zbiory (a nie listy utworzone ze zbiorów - ich kolejność nie jest gwarantowana)
        if a == b:
            wiersze.append(nr)
        nr += 1

print(len(wiersze))
print(*wiersze, sep=", ")

Odpowiedź: 1 para ciągów, wiersz 999

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Scalanie dwóch ciągów niemalejących polega na porównywaniu bieżących pierwszych elementów obu ciągów i przepisywaniu mniejszego (lub równego) do ciągu wynikowego; gdy jeden ciąg się wyczerpie, resztę drugiego przepisuje się na koniec. Napisz program, który scali ciągi z odpowiadających sobie wierszy plików dane1.txt i dane2.txt i zapisze wyniki (po 20 liczb rozdzielonych spacjami, każdy w osobnym wierszu) w pliku wynik4_4.txt. Dla plików przykładowych pierwszy wiersz wyniku to 3 3 9 9 12 12 12 14 14 19 19 26 26 32 32 33 33 33 36 36.

Python
def scal(a, b):
    wynik = []
    i = j = 0
    while i < len(a) and j < len(b):
        if a[i] <= b[j]:
            wynik.append(a[i])
            i += 1
        else:
            wynik.append(b[j])
            j += 1
    # jeden z ciągów się wyczerpał - przepisujemy resztę drugiego
    wynik += a[i:]
    wynik += b[j:]
    return wynik


with open("dane1.txt") as dane1, open("dane2.txt") as dane2, open("wynik4_4.txt", "w") as plik:
    for wiersz1, wiersz2 in zip(dane1, dane2):
        a = list(map(int, wiersz1.split()))
        b = list(map(int, wiersz2.split()))
        plik.write(" ".join(map(str, scal(a, b))) + "\n")

Odpowiedź: plik wynik4_4.txt (pierwsze wiersze: 1 5 6 6 8 13 13 14 15 15 24 24 33 33 34 35 36 41 44 45, 4 8 8 14 16 17 19 22 28 28 33 38 42 43 45 45 46 46 49 49, …)

↑
PythonC++23Java 25

Zadanie na arkusz kalkulacyjny — rozwiązanie w Pythonie.

Treść zadania

Zadanie 5. Pomiary temperatury. Plik pomiary.txt ma 200 wierszy danych (pierwszy wiersz jest nagłówkowy); w każdym jest 12 pól oddzielonych średnikami: data, godzina oraz temperatury (°C, z dokładnością do 0,01, przecinek dziesiętny) zarejestrowane przez czujniki 1–10, np. 2016-01-05;11:11;0,61;-4,98;...;4,53. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki5.txt, poprzedzając je numerami zadań.

Oblicz średnią roczną temperaturę zmierzoną przez czujnik nr 5 w godzinach od 5:00 do 12:00 włącznie, zaokrągloną do dwóch miejsc po przecinku.

Python
suma = 0
ile = 0

with open("pomiary.txt") as file:
    next(file)
    for line in file:
        dane = line.strip().split(";")
        godzina = dane[1]
        if "05:00" <= godzina <= "12:00":  # format GG:MM - można porównywać jak napisy
            suma += float(dane[2 + 4].replace(",", "."))  # czujnik5
            ile += 1

print(f"{suma / ile:.2f}")

Odpowiedź: 12,50

↑
PythonC++23Java 25

Zadanie na arkusz kalkulacyjny — rozwiązanie w Pythonie.

Treść zadania

Każdy pomiar z pliku pomiary.txt przelicz na skalę Kelvina (T[K] = 273,15 + T[°C]) i zaokrąglij w dół do liczby całkowitej. Dla każdego z 10 czujników podaj, które z tak otrzymanych wartości występują najczęściej. Wynik zapisz w wyniki5.txt.

Python
wystapienia = [{} for _ in range(10)]  # dla każdego czujnika: kelwiny -> liczba wystąpień

with open("pomiary.txt") as file:
    next(file)
    for line in file:
        dane = line.strip().split(";")
        for c in range(10):
            # temperatura w setnych częściach stopnia, żeby uniknąć błędów float
            setne = int(dane[2 + c].replace(",", "").replace("-", ""))
            if dane[2 + c].startswith("-"):
                setne = -setne
            kelwiny = (27315 + setne) // 100  # zaokrąglenie w dół
            wystapienia[c][kelwiny] = wystapienia[c].get(kelwiny, 0) + 1

for c in range(10):
    najczesciej = max(wystapienia[c].values())
    wartosci = [k for k in wystapienia[c] if wystapienia[c][k] == najczesciej]
    print(f"czujnik{c + 1}", *sorted(wartosci))

Odpowiedź: 287, 288 (lub 286), 283, 284, 284, 287 (lub 296), 286, 288, 285, 286

↑
PythonC++23Java 25

Zadanie na arkusz kalkulacyjny — rozwiązanie w Pythonie.

Treść zadania

Na podstawie pliku pomiary.txt podaj średnie temperatury (°C, zaokrąglone do dwóch miejsc po przecinku) odczytane przez czujnik nr 10 w poszczególnych miesiącach 2016 roku. Przedstaw je na wykresie słupkowym z etykietami danych, opisami osi i tytułem. Wynik zapisz w wyniki5.txt.

Python
suma = {}
ile = {}

with open("pomiary.txt") as file:
    next(file)
    for line in file:
        dane = line.strip().split(";")
        miesiac = int(dane[0][5:7])
        suma[miesiac] = suma.get(miesiac, 0) + float(dane[11].replace(",", "."))  # czujnik10
        ile[miesiac] = ile.get(miesiac, 0) + 1

for miesiac in sorted(suma):
    print(miesiac, f"{suma[miesiac] / ile[miesiac]:.2f}")

Odpowiedź: sty 0,91; lut 0,16; mar 2,30; kwi 12,84; maj 13,56; cze 14,54; lip 22,22; sie 22,23; wrz 16,03; paź 15,03; lis 15,54; gru 0,65 (+ wykres słupkowy)

↑
PythonC++23Java 25

Zadanie na arkusz kalkulacyjny — rozwiązanie w Pythonie.

Treść zadania

Na podstawie pliku pomiary.txt (wszystkie odczyty wszystkich czujników) podaj, w którym z przedziałów temperatur: (−10, 15⟩ czy (15, 20⟩ (°C) mieści się więcej pomiarów, oraz podaj tę liczbę. Wynik zapisz w wyniki5.txt.

Python
przedzial1 = 0  # (-10, 15]
przedzial2 = 0  # (15, 20]

with open("pomiary.txt") as file:
    next(file)
    for line in file:
        dane = line.strip().split(";")
        for t in dane[2:]:
            t = float(t.replace(",", "."))
            if -10 < t <= 15:
                przedzial1 += 1
            elif 15 < t <= 20:
                przedzial2 += 1

if przedzial1 > przedzial2:
    print("(-10, 15]", przedzial1)
else:
    print("(15, 20]", przedzial2)

Odpowiedź: (-10, 15], 1150 pomiarów

↑
PythonC++23Java 25

Zadanie na arkusz kalkulacyjny — rozwiązanie w Pythonie.

Treść zadania

Wyniki z 2017 roku zaginęły. Wiadomo, że w tych samych dniach miesiąca i godzinach co w 2016 r. odczyty zmieniły się tak:

  • Wniosek I — w dniach od 5. do 10. każdego miesiąca odczyty czujników 1, 2 i 9 były o 1,2°C niższe niż w 2016 r.;
  • Wniosek II — w lipcu i sierpniu wszystkie odczyty czujnika 8 wzrosły o 7% (wynik zaokrąglony w dół do dwóch miejsc po przecinku);
  • Wniosek III — w maju odczyty wszystkich czujników były dodatkowo wyższe o 0,9°C.

Gdzie żaden wniosek nie ma zastosowania, odczyty są takie jak w 2016 r. Odtwórz temperatury czujników 1, 2, 8 i 9 w 2017 roku i dla tych czujników podaj pierwsze pomiary z dni 5.05.2017 i 7.07.2017: po zastosowaniu wniosków I i II oraz osobno po zastosowaniu wszystkich trzech wniosków. Wynik zapisz w wyniki5.txt.

Python
def na_setne(tekst):
    # "-4,98" -> -498 (liczymy w setnych częściach stopnia)
    setne = int(tekst.replace(",", "").replace("-", ""))
    if tekst.startswith("-"):
        return -setne
    return setne


def napis(setne):
    znak = "-" if setne < 0 else ""
    setne = abs(setne)
    return f"{znak}{setne // 100},{setne % 100:02d}"


czujniki = [1, 2, 8, 9]
pierwsze = {}  # data 2017 -> (godzina, wartości wg wniosków I i II, wartości wg wniosków I, II i III)

with open("pomiary.txt") as file:
    next(file)
    for line in file:
        dane = line.strip().split(";")
        data = "2017" + dane[0][4:]
        miesiac = int(data[5:7])
        dzien = int(data[8:10])

        wynik_ab = []
        wynik_abc = []
        for c in czujniki:
            t = na_setne(dane[1 + c])
            if 5 <= dzien <= 10 and c in [1, 2, 9]:      # wniosek I
                t -= 120
            if miesiac in [7, 8] and c == 8:              # wniosek II (w dół do 2 miejsc)
                t = t * 107 // 100
            wynik_ab.append(t)
            if miesiac == 5:                              # wniosek III
                t += 90
            wynik_abc.append(t)

        if data not in pierwsze:  # pierwszy pomiar danego dnia (dane są uporządkowane)
            pierwsze[data] = (dane[1], wynik_ab, wynik_abc)

for data in ["2017-05-05", "2017-07-07"]:
    godzina, ab, abc = pierwsze[data]
    print(data, godzina, "czujniki 1, 2, 8, 9")
    print("  wnioski I i II:     ", *[napis(t) for t in ab])
    print("  wnioski I, II i III:", *[napis(t) for t in abc])

Odpowiedź: 2017-05-05 07:05: I i II - czujnik1 9,46, czujnik2 9,39, czujnik8 14,52, czujnik9 10,45; I, II i III - 10,36, 10,29, 15,42, 11,35. 2017-07-07 00:04: 23,42, 19,39, 26,67, 20,70 (w obu wariantach)

↑

Edytuj na GitHubie