Matura informatyka

Matura 2017 — maj, poziom rozszerzony

PythonC++23Java 25
Treść zadania

Zadanie 1. Prostokąt. Dane są: liczba całkowita n > 1, zbiór A zawierający n różnych dodatnich liczb całkowitych oraz liczba pierwsza p. Szukamy największego pola prostokąta, którego sąsiednie boki mają różne długości należące do A (prostokąt nie może być kwadratem), a pole nie jest podzielne przez p. Jeśli takiego prostokąta nie ma, wynikiem jest 0.

  • 1.1 — Oblicz to pole dla danych: A = {7, 5, 11, 33}, p = 3 (odpowiedź: 77); A = {15, 12, 10, 6, 5, 1}, p = 5; A = {6, 28, 7, 12, 10, 14, 5, 9, 4, 8, 18}, p = 7; A = {4, 34, 16, 8, 6, 22, 14, 12, 2, 7}, p = 2.
  • 1.2 — Zapisz algorytm, który dla n, tablicy A[1..n] i p oblicza szukane pole S (lub 0). Liczy się złożoność obliczeniowa; wolno używać tylko dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia całkowitego i reszty z dzielenia.
Python
def najwieksze_pole(A, p):
    # pole a*b nie dzieli się przez liczbę pierwszą p <=> ani a, ani b nie dzieli się przez p,
    # więc wystarczy znaleźć dwie największe (różne) liczby z A niepodzielne przez p
    max1 = max2 = 0
    for a in A:
        if a % p != 0:
            if a > max1:
                max2 = max1
                max1 = a
            elif a > max2:
                max2 = a
    return max1 * max2  # 0, gdy nie ma dwóch takich liczb


# 1.1
print(najwieksze_pole([15, 12, 10, 6, 5, 1], 5))
print(najwieksze_pole([6, 28, 7, 12, 10, 14, 5, 9, 4, 8, 18], 7))
print(najwieksze_pole([4, 34, 16, 8, 6, 22, 14, 12, 2, 7], 2))

Odpowiedź: 1.1: 72 (12 · 6), 216 (18 · 12), 0. 1.2: algorytm liniowy jak w funkcji najwieksze_pole.

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Zadanie 2. Rekurencja. Funkcja licz(x) dla dodatniej liczby całkowitej x:

Kod
licz(x):
    jeżeli x = 1: wynik 1
    w przeciwnym przypadku
        w ← licz(x div 2)
        jeżeli x mod 2 = 1: wynik w+1
        w przeciwnym przypadku: wynik w−1
  • 2.1 — Podaj licz(x) dla x = 13, 21, 32 (dla x=11 wynik to 2).
  • 2.2 — Jaka jest najmniejsza dodatnia liczba x, dla której obliczenie licz(x) wymaga dokładnie k wywołań funkcji (licząc pierwsze)? Wybierz: A) k², B) 2^(k−1), C) k+1, D) 2^k. (Np. licz(13) wymaga 4 wywołań.)
  • 2.3 — Podaj najmniejszą liczbę całkowitą x > 100, dla której licz(x) = 0.
Python
wywolania = 0


def licz(x):
    global wywolania
    wywolania += 1
    if x == 1:
        return 1
    w = licz(x // 2)
    if x % 2 == 1:
        return w + 1
    return w - 1


# 2.1
for x in [11, 13, 21, 32]:
    print(x, licz(x))

# 2.2 - najmniejsze x wymagające dokładnie k wywołań
for k in range(1, 8):
    x = 1
    while True:
        wywolania = 0
        licz(x)
        if wywolania == k:
            break
        x += 1
    print(k, x, 2 ** (k - 1))

# 2.3
x = 101
while licz(x) != 0:
    x += 1
print(x)

Odpowiedź: 2.1: licz(11) = 2, licz(13) = 2, licz(21) = 1, licz(32) = -4; 2.2: B) x = 2^(k-1); 2.3: 135

↑
PythonC++23Java 25

Zadanie na arkusz kalkulacyjny — rozwiązanie w Pythonie.

Treść zadania

Zadanie 4. Słodzik. Plik cukier.txt zawiera 2162 wiersze z transakcjami sprzedaży cukru w latach 2005–2014, uporządkowane niemalejąco według daty. W każdym wierszu (pola rozdzielone tabulatorami): data rrrr-mm-dd, NIP klienta (13-znakowy tekst) i liczba sprzedanych kilogramów (co najwyżej 3-cyfrowa liczba dodatnia). Plik cennik.txt podaje cenę 1 kg cukru w każdym roku (np. 2005 2,00); cena obowiązuje przez cały rok. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki4.txt, poprzedzając je numerami zadań.

Podaj NIP-y trzech klientów, którzy w latach 2005–2014 kupili łącznie najwięcej cukru, wraz z łączną liczbą kilogramów kupionych przez każdego z nich.

Python
klienci = {}  # NIP -> łączna liczba kg

with open("cukier.txt") as file:
    for line in file:
        data, nip, kg = line.split()
        klienci[nip] = klienci.get(nip, 0) + int(kg)

najlepsi = sorted(klienci, key=klienci.get, reverse=True)
for nip in najlepsi[:3]:
    print(nip, klienci[nip])

Odpowiedź: 254-14-00-156 27505, 847-48-41-699 26955, 392-78-93-552 26451

↑
PythonC++23Java 25

Zadanie na arkusz kalkulacyjny — rozwiązanie w Pythonie.

Treść zadania

Na podstawie plików cukier.txt (transakcje: data, NIP, kg) i cennik.txt (cena 1 kg w danym roku) oblicz łączny przychód firmy Słodzik w latach 2005–2014. Przychód z jednej transakcji to cena z danego roku pomnożona przez liczbę sprzedanych kilogramów. Wynik zapisz w wyniki4.txt.

Python
ceny = {}  # rok -> cena 1 kg w groszach (liczymy w groszach, żeby uniknąć błędów float)
with open("cennik.txt") as file:
    for line in file:
        rok, cena = line.split()
        zl, gr = cena.split(",")
        ceny[rok] = int(zl) * 100 + int(gr)

przychod = 0
with open("cukier.txt") as file:
    for line in file:
        data, nip, kg = line.split()
        przychod += int(kg) * ceny[data[:4]]

print(f"{przychod // 100},{przychod % 100:02d}")

Odpowiedź: 643 267,07 zł

↑
PythonC++23Java 25

Zadanie na arkusz kalkulacyjny — rozwiązanie w Pythonie.

Treść zadania

Na podstawie pliku cukier.txt podaj zestawienie ilości cukru sprzedanego w kolejnych latach 2005–2014 i wykonaj wykres liniowy sprzedaży w tych latach (oś pionowa skalowana co 5000 kg, z tytułem i opisami osi). Wynik zapisz w wyniki4.txt.

Python
lata = {}  # rok -> sprzedane kg

with open("cukier.txt") as file:
    for line in file:
        data, nip, kg = line.split()
        rok = data[:4]
        lata[rok] = lata.get(rok, 0) + int(kg)

for rok in sorted(lata):
    print(rok, lata[rok])

Odpowiedź: 2005: 27016, 2006: 27226, 2007: 31720, 2008: 36523, 2009: 30764, 2010: 32521, 2011: 23778, 2012: 26976, 2013: 28419, 2014: 35284 (+ wykres liniowy)

↑
PythonC++23Java 25

Zadanie na arkusz kalkulacyjny — rozwiązanie w Pythonie.

Treść zadania

Załóżmy, że w latach 2005–2014 klienci firmy Słodzik (dane w cukier.txt) otrzymują rabat zależny od łącznej ilości cukru kupionej dotąd przez danego klienta, wliczając bieżącą transakcję. Rabat za każdy kilogram w bieżącej transakcji wynosi:

  • 5 gr — przy łącznie co najmniej 100 kg, ale mniej niż 1000 kg;
  • 10 gr — przy co najmniej 1000 kg, ale mniej niż 10 000 kg;
  • 20 gr — przy co najmniej 10 000 kg.

Podaj łączną wartość wszystkich udzielonych rabatów. Wynik zapisz w wyniki4.txt.

Python
zakupione = {}  # NIP -> kg kupione do tej pory
rabaty = 0      # w groszach

with open("cukier.txt") as file:
    for line in file:
        data, nip, kg = line.split()
        kg = int(kg)
        zakupione[nip] = zakupione.get(nip, 0) + kg  # razem z bieżącą transakcją
        suma = zakupione[nip]

        if suma >= 10000:
            rabat = 20
        elif suma >= 1000:
            rabat = 10
        elif suma >= 100:
            rabat = 5
        else:
            rabat = 0
        rabaty += kg * rabat

print(f"{rabaty // 100},{rabaty % 100:02d}")

Odpowiedź: 38 126,35 zł

↑
PythonC++23Java 25

Zadanie na arkusz kalkulacyjny — rozwiązanie w Pythonie.

Treść zadania

Firma Słodzik chce mieć na początku każdego miesiąca co najmniej 5000 kg cukru w magazynie. Ostatniego dnia miesiąca, po ostatniej sprzedaży, dokupuje u producenta tyle pełnych palet po 1000 kg, ile trzeba, aby stan wynosił co najmniej 5000 kg. 1.01.2005 przed sprzedażą w magazynie było 5000 kg. Na podstawie cukier.txt podaj, ile razy w latach 2005–2014 firma dokupiła na koniec miesiąca co najmniej 4000 kg cukru (w niektóre dni nie ma transakcji, w inne jest ich kilka). Wynik zapisz w wyniki4.txt.

Python
sprzedaz = {}  # "rrrr-mm" -> kg sprzedane w miesiącu
with open("cukier.txt") as file:
    for line in file:
        data, nip, kg = line.split()
        miesiac = data[:7]
        sprzedaz[miesiac] = sprzedaz.get(miesiac, 0) + int(kg)

magazyn = 5000
licznik = 0
for rok in range(2005, 2015):
    for m in range(1, 13):
        magazyn -= sprzedaz.get(f"{rok}-{m:02d}", 0)
        palety = 0
        while magazyn + palety * 1000 < 5000:
            palety += 1
        magazyn += palety * 1000
        if palety * 1000 >= 4000:
            licznik += 1

print(licznik)

Odpowiedź: 14

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Zadanie 6. Piksele. Plik dane.txt zawiera 200 wierszy po 320 liczb z zakresu 0–255 oddzielonych spacjami — jasności pikseli czarno-białego obrazu 320×200 (0 — czarny, 255 — biały). Plik przyklad.txt zawiera dane przykładowe o tych samych wymiarach. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki6.txt, poprzedzając je numerami zadań.

Podaj jasność najjaśniejszego i najciemniejszego piksela. Dla przyklad.txt: 255 i 0.

Python
najjasniejszy = 0
najciemniejszy = 255

with open("dane.txt") as file:
    for line in file:
        wiersz = list(map(int, line.split()))
        najjasniejszy = max(najjasniejszy, max(wiersz))
        najciemniejszy = min(najciemniejszy, min(wiersz))

print(najjasniejszy, najciemniejszy)

Odpowiedź: najjaśniejszy 221, najciemniejszy 7

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Dla obrazu z pliku dane.txt (200 wierszy po 320 jasności pikseli) podaj najmniejszą liczbę wierszy, które trzeba usunąć, aby obraz miał pionową oś symetrii, czyli aby w każdym wierszu i-ty piksel od lewej był równy i-temu pikselowi od prawej (dla każdego 1 ≤ i ≤ 320). Dla przyklad.txt wynik to 3. Wynik zapisz w wyniki6.txt.

Python
licznik = 0

with open("dane.txt") as file:
    for line in file:
        wiersz = line.split()
        # wiersz jest symetryczny, gdy czytany od prawej jest taki sam jak od lewej
        if wiersz != wiersz[::-1]:
            licznik += 1

print(licznik)

Odpowiedź: 149

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

W obrazie z pliku dane.txt sąsiednimi pikselami są piksele leżące obok siebie w tym samym wierszu lub w tej samej kolumnie. Dwa sąsiednie piksele są kontrastujące, jeśli ich jasności różnią się o więcej niż 128. Podaj liczbę pikseli, które mają co najmniej jednego kontrastującego sąsiada. Dla przyklad.txt wynik to 5. Wynik zapisz w wyniki6.txt.

Python
obraz = []
with open("dane.txt") as file:
    for line in file:
        obraz.append(list(map(int, line.split())))

wiersze = len(obraz)
kolumny = len(obraz[0])
licznik = 0

for i in range(wiersze):
    for j in range(kolumny):
        kontrastujacy = False
        for di, dj in [(-1, 0), (1, 0), (0, -1), (0, 1)]:
            ni, nj = i + di, j + dj
            if 0 <= ni < wiersze and 0 <= nj < kolumny:
                if abs(obraz[i][j] - obraz[ni][nj]) > 128:
                    kontrastujacy = True
        if kontrastujacy:
            licznik += 1

print(licznik)

Odpowiedź: 753

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

W obrazie z pliku dane.txt podaj długość najdłuższej linii pionowej, czyli ciągu kolejnych pikseli w jednej kolumnie o tej samej jasności. Dla przyklad.txt wynik to 198. Wynik zapisz w wyniki6.txt.

Python
obraz = []
with open("dane.txt") as file:
    for line in file:
        obraz.append(list(map(int, line.split())))

najdluzsza = 1
for j in range(len(obraz[0])):
    dlugosc = 1
    for i in range(1, len(obraz)):
        if obraz[i][j] == obraz[i - 1][j]:
            dlugosc += 1
        else:
            dlugosc = 1
        najdluzsza = max(najdluzsza, dlugosc)

print(najdluzsza)

Odpowiedź: 5

↑

Edytuj na GitHubie