Matura informatyka

Matura 2017 — maj, poziom podstawowy

PythonC++23Java 25
Treść zadania

Zadanie 1. Szyfrowanie. Dane: długość tekstu d > 1, tekst jawny s[1..d] oraz liczby całkowite dodatnie k < d i n < d. Wynik: zaszyfrowany tekst szyfr[1..d]. Algorytm (↔ oznacza zamianę znaków miejscami):

Kod
od j=1 do d: szyfr[j] ← s[j]
i ← 1
dopóki i ≤ d − k
    szyfr[i] ↔ szyfr[i+k]
    i ← i+n

Podaj szyfr dla danych: ataknadranem (d=12, k=4, n=2), maturazinformatyki (d=18, k=3, n=5), stokrotka (d=9, k=1, n=2).

Python
def szyfruj(s, k, n):
    d = len(s)
    szyfr = list(s)
    i = 1  # numeracja od 1 jak w treści
    while i <= d - k:
        szyfr[i - 1], szyfr[i + k - 1] = szyfr[i + k - 1], szyfr[i - 1]
        i = i + n
    return "".join(szyfr)


print(szyfruj("ataknadranem", 4, 2))
print(szyfruj("maturazinformatyki", 3, 5))
print(szyfruj("stokrotka", 1, 2))

Odpowiedź: ntdkaaeranam, uatmrnziafarmotyki, tskoorkta

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Dotyczy algorytmu szyfrującego z zadania 1 (kopiuje s do szyfr, a potem dla i = 1, 1+n, 1+2n, … dopóki i ≤ d−k zamienia szyfr[i] ↔ szyfr[i+k]).

  • 1.2 — Odszyfruj tekst eiindaezotinwezssyktpo (d=22, k=2, n=2).
  • 1.3 — Uzupełnij algorytm deszyfrujący (dane: d, szyfr[1..d], k, n; wynik: tekst jawny s[1..d]); wolno używać operacji arytmetycznych, zamiany ↔ i własnych funkcji:
Kod
od j=1 do d: s[j] ← szyfr[j]
i ← 1
dopóki ..........
    i ← i+n
dopóki i ≥ 1
    s[i] ↔ s[i+k]
    ..........
Python
def odszyfruj(szyfr, k, n):
    d = len(szyfr)
    s = list(szyfr)
    i = 1
    while i <= d - k - n:  # szukamy ostatniej zamiany wykonanej przy szyfrowaniu
        i = i + n
    while i >= 1:  # wykonujemy zamiany w odwrotnej kolejności
        s[i - 1], s[i + k - 1] = s[i + k - 1], s[i - 1]
        i = i - n
    return "".join(s)


print(odszyfruj("eiindaezotinwezssyktpo", 2, 2))

Odpowiedź: pieniadzetoniewszystko; luki: dopóki i ≤ d − k − n, i ← i − n

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Zadanie 2. Liczby pierwsze. Parą liczb bliźniaczych nazywamy dwie liczby pierwsze różniące się o 2 (np. 11 i 13; para 13 i 15 nie jest bliźniacza, bo 15 jest złożona).

  • 2.1 — Dla a = 31, 41, 49 uzupełnij tabelę: czy a jest pierwsza, czy a+2 jest pierwsza, czy a−2 jest pierwsza i czy a należy do pary liczb bliźniaczych (np. dla 17: tak, 19 — tak, 15 — nie, odpowiedź TAK).
  • 2.2 — Zapisz algorytm, który dla liczby całkowitej a ≥ 3 wypisuje TAK, jeśli a należy do pary liczb bliźniaczych, a NIE w przeciwnym razie. Wolno używać tylko podstawowych operacji arytmetycznych (w tym dzielenia całkowitego i reszty), operacji logicznych i własnych funkcji.
Python
def pierwsza(x):
    if x < 2:
        return False
    i = 2
    while i * i <= x:
        if x % i == 0:
            return False
        i = i + 1
    return True


def blizniacze(a):
    if pierwsza(a) and (pierwsza(a - 2) or pierwsza(a + 2)):
        return "TAK"
    return "NIE"


for a in [17, 5, 31, 41, 49]:
    print(a, pierwsza(a), pierwsza(a + 2), pierwsza(a - 2), blizniacze(a))

Odpowiedź: 31 → TAK (29), 41 → TAK (43), 49 → NIE

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Zadanie 4. Trójki liczb. Plik liczby.txt zawiera 1000 wierszy, w każdym trzy liczby całkowite z przedziału [1, 32 767] oddzielone spacjami. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki4.txt, poprzedzając je numerami zadań.

Podaj, w ilu wierszach liczby są uporządkowane rosnąco. Przykład: dla wierszy 4587 9351 28950, 15010 28342 31848, 30172 7492 6768, 29120 21664 32328 odpowiedzią jest 2.

Python
count = 0

with open("liczby.txt") as file:
    for line in file:
        a, b, c = map(int, line.split())
        if a < b < c:
            count += 1

print(count)

Odpowiedź: 139

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Dla każdego wiersza pliku liczby.txt (1000 trójek liczb z [1, 32 767]) wyznacz NWD trzech zapisanych w nim liczb i podaj sumę tych NWD. Przykład: dla wierszy 3 6 9, 34 10 4, 36 20 28, 16 40 56 wynik to 3+2+4+8 = 17. Wynik zapisz w wyniki4.txt.

Python
def nwd(a, b):
    while b > 0:
        a, b = b, a % b
    return a


suma = 0

with open("liczby.txt") as file:
    for line in file:
        a, b, c = map(int, line.split())
        suma += nwd(nwd(a, b), c)

print(suma)

Odpowiedź: 1404

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Dla każdego wiersza pliku liczby.txt oblicz sumę cyfr wszystkich trzech liczb. Podaj:

  • liczbę wierszy, w których ta suma wynosi 35;
  • największą sumę cyfr w wierszu oraz liczbę wierszy, w których ona występuje.

Przykład: dla wierszy 45 9151 2800, 2882 15040 2800, 30172 2592 1102, 29121 23564 320, 3 243 765 suma 35 występuje w dwóch wierszach, a maksymalna suma 40 — także w dwóch. Wynik zapisz w wyniki4.txt.

Python
sumy_cyfr = []

with open("liczby.txt") as file:
    for line in file:
        suma = 0
        for znak in line.strip():
            if znak != " ":
                suma += int(znak)
        sumy_cyfr.append(suma)

najwieksza = max(sumy_cyfr)
print(sumy_cyfr.count(35), najwieksza, sumy_cyfr.count(najwieksza))

Odpowiedź: 4 wiersze z sumą 35; największa suma cyfr 88, wystąpiła 2 razy

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Zadanie 5. Kemping. Ośrodek ma domki 2-, 3-, 4-, 5- i 6-osobowe. Plik wynajem.txt (pola rozdzielone tabulatorami, pierwszy wiersz nagłówkowy) zawiera historię wynajmu z 2014 r.: data przyjazdu, data wyjazdu (format RRRR-MM-DD), koszt energii, koszt wody, typ domku (liczba osób). Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki5.txt (poza wykresem z 5.4), poprzedzając je numerami zadań.

Podaj, domki którego typu były wynajmowane najwięcej razy.

Zadanie na Excel — rozwiązanie w Pythonie.

Python
wynajmy = {}

with open("wynajem.txt") as file:
    next(file)  # pomijamy nagłówek
    for line in file:
        przyjazd, wyjazd, energia, woda, typ = line.strip().split("\t")
        wynajmy[typ] = wynajmy.get(typ, 0) + 1

print(max(wynajmy, key=wynajmy.get))

Odpowiedź: domki 2-osobowe

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Na podstawie pliku wynajem.txt oblicz dla każdego typu domku łączną liczbę dób wynajmu (liczba dób = data wyjazdu − data przyjazdu). Przykład: dla wynajmów 02.01–11.01 (typ 5), 02.01–23.01 (typ 6), 02.01–14.01 (typ 6), 02.01–22.01 (typ 5) domki typu 5 wynajęto na 29 dób, a typu 6 — na 33 doby. Wynik zapisz w wyniki5.txt.

Zadanie na Excel — rozwiązanie w Pythonie.

Python
from datetime import date

doby = {}

with open("wynajem.txt") as file:
    next(file)
    for line in file:
        przyjazd, wyjazd, energia, woda, typ = line.strip().split("\t")
        liczba_dob = (date.fromisoformat(wyjazd) - date.fromisoformat(przyjazd)).days
        doby[typ] = doby.get(typ, 0) + liczba_dob

for typ in sorted(doby):
    print(typ, doby[typ])

Odpowiedź: 2 – 2985, 3 – 2816, 4 – 2944, 5 – 2997, 6 – 3244

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Opłata za wynajem to czynsz plus koszt mediów (energia i woda), przy czym czynsz = 10 zł · liczba osób (typ domku) · liczba dób. Np. domek 5-osobowy na 9 dób z energią 39,35 zł i wodą 1,04 zł kosztuje 450 + 39,35 + 1,04 = 490,39 zł. Na podstawie wynajem.txt utwórz zestawienie łącznych opłat dla każdego typu domku, posortowane nierosnąco według kwoty. Wynik zapisz w wyniki5.txt.

Zadanie na Excel — rozwiązanie w Pythonie.

Python
from datetime import date

oplaty = {}

with open("wynajem.txt") as file:
    next(file)
    for line in file:
        przyjazd, wyjazd, energia, woda, typ = line.strip().split("\t")
        liczba_dob = (date.fromisoformat(wyjazd) - date.fromisoformat(przyjazd)).days
        czynsz = 10 * int(typ) * liczba_dob
        oplata = czynsz + float(energia.replace(",", ".")) + float(woda.replace(",", "."))
        oplaty[typ] = oplaty.get(typ, 0) + oplata

for typ in sorted(oplaty, key=oplaty.get, reverse=True):
    print(typ, round(oplaty[typ], 2))

Odpowiedź: 6 – 196 335,25 zł; 5 – 151 509,94 zł; 4 – 119 478,24 zł; 3 – 86 170,73 zł; 2 – 61 401,00 zł

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Na podstawie wynajem.txt utwórz zestawienie łącznych kosztów mediów (energia + woda) w poszczególnych miesiącach, przypisując każdy wynajem do miesiąca daty przyjazdu. Sporządź czytelnie opisany wykres kolumnowy tego zestawienia.

Zadanie na Excel — rozwiązanie w Pythonie.

Python
media = [0] * 13

with open("wynajem.txt") as file:
    next(file)
    for line in file:
        przyjazd, wyjazd, energia, woda, typ = line.strip().split("\t")
        miesiac = int(przyjazd[5:7])
        media[miesiac] += float(energia.replace(",", ".")) + float(woda.replace(",", "."))

for miesiac in range(1, 13):
    print(miesiac, round(media[miesiac], 2))

Odpowiedź: 1: 1078,32; 2: 611,15; 3: 565,22; 4: 322,96; 5: 299,66; 6: 568,59; 7: 628,60; 8: 531,33; 9: 1045,12; 10: 813,25; 11: 1107,80; 12: 893,16 (wykres kolumnowy wykonuje się w arkuszu kalkulacyjnym)

↑

Edytuj na GitHubie