Matura informatyka

Matura 2016 — czerwiec (termin dodatkowy), poziom rozszerzony

PythonC++23Java 25
Treść zadania

Rekurencja. Dla dodatniej liczby całkowitej n dana jest funkcja:

Kod
F(n):
  jeżeli n = 1 lub n = 2
      s ← n
  w przeciwnym razie
      s ← n * F(n−2)
      s ← s * (n+1)
  wynikiem jest s
  • 1.1 — Podaj wartości F(n) dla n = 1, 2, 3, 4, 5, 6.
  • 1.2 — Wypisz ciąg wywołań funkcji F dla n = 11 (np. dla n = 3 jest to F(3), F(1)).
  • 1.3 — Wskaż, jaką wartość oblicza algorytm: a) (n+1)(n+2)/2, b) (n+1)!, c) n^(n/2).
Python
wywolania = []


def F(n):
    wywolania.append(f"F({n})")
    if n == 1 or n == 2:
        s = n
    else:
        s = n * F(n - 2)
    s = s * (n + 1)
    return s


# 1.1
for n in range(1, 7):
    print(n, F(n))

# 1.2
wywolania = []
F(11)
print(", ".join(wywolania))

# 1.3 - porównanie z (n+1)!
silnia = 1
for n in range(1, 11):
    silnia *= n + 1
    print(n, F(n), silnia)

Odpowiedź: 1.1: F(1..6) = 2, 6, 24, 120, 720, 5040; 1.2: F(11), F(9), F(7), F(5), F(3), F(1); 1.3: (n+1)!

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Dziwny porządek. Na planecie X wśród dodatnich liczb całkowitych każda liczba parzysta jest mniejsza od każdej nieparzystej. Liczby parzyste są uporządkowane normalnie (2 < 4 < 6 < …), a nieparzyste odwrotnie — największa jest 1 (… < 5 < 3 < 1). Na przykład liczby 1–6 w kolejności rosnącej to: 2, 4, 6, 5, 3, 1.

  • 2.1 — Uporządkuj rosnąco według porządku planety X zbiór {3, 6, 8, 11, 15, 20, 35, 70, 100, 1000}.
  • 2.2 — Dopisz dwa elementy do zbioru {_, _, 27, 16, 7, 32} tak, aby jego najmniejszym elementem (według porządku X) była liczba 10.
  • 2.3 — Zapisz (pseudokodem lub w języku programowania) algorytm, który dla dodatniej liczby całkowitej n i tablicy A[1..n] dodatnich liczb całkowitych znajduje największą liczbę w tablicy według porządku planety X.
Python
def mniejsza(a, b):
    # czy a << b na planecie X
    if a % 2 == 0 and b % 2 == 1:
        return True
    if a % 2 == 1 and b % 2 == 0:
        return False
    if a % 2 == 0:  # obie parzyste - zwykły porządek
        return a < b
    return a > b    # obie nieparzyste - odwrotny porządek


def klucz(a):
    # klucz sortowania: najpierw parzyste rosnąco, potem nieparzyste malejąco
    if a % 2 == 0:
        return (0, a)
    return (1, -a)


def najwiekszy(A):
    # 2.3
    maks = A[0]
    for x in A[1:]:
        if mniejsza(maks, x):
            maks = x
    return maks


# 2.1
print(sorted([3, 6, 8, 11, 15, 20, 35, 70, 100, 1000], key=klucz))

# 2.2 - najmniejszym elementem ma być 10, np. dopisujemy 10 i 1
print(min([10, 1, 27, 16, 7, 32], key=klucz))

# 2.3
print(najwiekszy([3, 6, 8, 11, 15, 20, 35, 70, 100, 1000]))
print(najwiekszy([2, 4, 6, 8]))

Odpowiedź: 2.1: 6, 8, 20, 70, 100, 1000, 35, 15, 11, 3; 2.2: 10 i np. 1 (dowolna nieparzysta oprócz 7 i 27 albo parzysta większa od 10)

↑
PythonC++23Java 25

Zadanie na arkusz kalkulacyjny — rozwiązanie w Pythonie.

Treść zadania

W pliku ubezpieczenia.txt są dane 331 osób ubezpieczonych na życie: nazwisko, imię, data urodzenia (RRRR-MM-DD) i miejsce zamieszkania, rozdzielone średnikami; pierwszy wiersz to nagłówek (np. Czarnecka;Ewelina;1960-10-01;srednie miasto). Imiona wszystkich kobiet (i tylko kobiet) kończą się literą „a”. Wyniki zapisz w pliku wyniki_4.txt, poprzedzając je numerem zadania.

Utwórz zestawienie: dla każdego miesiąca (styczeń, luty, …) liczba osób, które mają w nim urodziny.

Python
miesiace = [0] * 13

with open("ubezpieczenia.txt") as file:
    next(file)
    for line in file:
        nazwisko, imie, data, miejsce = line.strip().split(";")
        miesiace[int(data[5:7])] += 1

for miesiac in range(1, 13):
    print(miesiac, miesiace[miesiac])

Odpowiedź: 1: 26, 2: 22, 3: 30, 4: 27, 5: 25, 6: 31, 7: 33, 8: 19, 9: 29, 10: 32, 11: 28, 12: 29

↑
PythonC++23Java 25

Zadanie na arkusz kalkulacyjny — rozwiązanie w Pythonie.

Treść zadania

Dane z pliku ubezpieczenia.txt (nazwisko; imię; data urodzenia; miejsce zamieszkania; imiona kobiet kończą się na „a”). Utwórz zestawienie podające dla każdego miejsca zamieszkania liczbę ubezpieczonych kobiet.

Python
kobiety = {}

with open("ubezpieczenia.txt") as file:
    next(file)
    for line in file:
        nazwisko, imie, data, miejsce = line.strip().split(";")
        if imie[-1] == "a":
            kobiety[miejsce] = kobiety.get(miejsce, 0) + 1

for miejsce in kobiety:
    print(miejsce, kobiety[miejsce])

Odpowiedź: wieś 24, małe miasto 20, średnie miasto 59, duże miasto 97

↑
PythonC++23Java 25

Zadanie na arkusz kalkulacyjny — rozwiązanie w Pythonie.

Treść zadania

Dane z pliku ubezpieczenia.txt. Kwota ubezpieczenia wynosi 25 000 zł dla kobiet i 30 000 zł dla mężczyzn. Miesięczna składka to procent kwoty ubezpieczenia zależny od wieku:

  • do 30 lat — 0,1%,
  • od 31 do 45 lat — 0,15%,
  • od 46 lat — 0,12%.

Osobom, których wiek przekroczył 60 lat, dolicza się do składki 49 zł. Wiek liczymy rocznikami (na 1 stycznia 2016 r.: 2016 − rok urodzenia). Oblicz sumę miesięcznych składek za styczeń 2016 roku osobno dla kobiet i osobno dla mężczyzn; każdy wynik zaokrąglij do dwóch miejsc po przecinku.

Python
suma_kobiety = 0
suma_mezczyzni = 0

with open("ubezpieczenia.txt") as file:
    next(file)
    for line in file:
        nazwisko, imie, data, miejsce = line.strip().split(";")
        wiek = 2016 - int(data[:4])  # liczymy rocznikami

        # składka w tysięcznych częściach procenta (0,1% = 100, 0,15% = 150, 0,12% = 120),
        # żeby uniknąć błędów zaokrągleń float
        if wiek <= 30:
            procent = 100
        elif wiek <= 45:
            procent = 150
        else:
            procent = 120

        if imie[-1] == "a":
            kwota = 25000
        else:
            kwota = 30000

        skladka = kwota * procent / 100000
        if wiek > 60:
            skladka += 49

        if imie[-1] == "a":
            suma_kobiety += skladka
        else:
            suma_mezczyzni += skladka

print(f"{suma_kobiety:.2f}")
print(f"{suma_mezczyzni:.2f}")

Odpowiedź: kobiety 8961,50 zł, mężczyźni 6261,00 zł

↑
PythonC++23Java 25

Zadanie na arkusz kalkulacyjny — rozwiązanie w Pythonie.

Treść zadania

Dane z pliku ubezpieczenia.txt (wiek liczony rocznikami na 1 stycznia 2016 r.). Utwórz zestawienie liczby osób w przedziałach wiekowych 20–29, 30–39, 40–49, 50–59, 60–69, 70–79 i sporządź czytelnie opisany wykres kolumnowy tego zestawienia.

Python
przedzialy = {}  # początek przedziału (20, 30, ..., 70) -> liczba osób

with open("ubezpieczenia.txt") as file:
    next(file)
    for line in file:
        nazwisko, imie, data, miejsce = line.strip().split(";")
        wiek = 2016 - int(data[:4])
        poczatek = wiek // 10 * 10
        przedzialy[poczatek] = przedzialy.get(poczatek, 0) + 1

for poczatek in range(20, 80, 10):
    print(f"{poczatek}-{poczatek + 9}", przedzialy.get(poczatek, 0))

Odpowiedź: 20-29: 62, 30-39: 56, 40-49: 64, 50-59: 56, 60-69: 71, 70-79: 22 (+ wykres kolumnowy)

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

W pliku liczby.txt jest 999 kodów liczb, każdy w osobnym wierszu. Ostatnia cyfra kodu to podstawa systemu (od 2 do 9), a cyfry od pierwszej do przedostatniej to zapis liczby w tym systemie (np. 12345678 oznacza liczbę 1234567 w systemie ósemkowym). Kod zaczyna się cyfrą większą od 0 i ma co najwyżej 10 cyfr (wartość może nie mieścić się w 32-bitowym typie całkowitym). Odpowiedzi zapisz w plikach wyniki_6_1.txt … wyniki_6_5.txt.

Podaj, ile liczb w pliku zapisano w systemie ósemkowym.

Python
licznik = 0

with open("liczby.txt") as file:
    for line in file:
        if line.strip()[-1] == "8":
            licznik += 1

print(licznik)

Odpowiedź: 103

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Plik liczby.txt zawiera 999 kodów (ostatnia cyfra — podstawa systemu 2–9, pozostałe — zapis liczby). Podaj, ile wierszy zawiera liczby zapisane w systemie czwórkowym, w których zapisie nie występuje cyfra 0. Odpowiedź zapisz w wyniki_6_2.txt.

Python
licznik = 0

with open("liczby.txt") as file:
    for line in file:
        kod = line.strip()
        if kod[-1] == "4" and "0" not in kod[:-1]:
            licznik += 1

print(licznik)

Odpowiedź: 29

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Plik liczby.txt zawiera 999 kodów (ostatnia cyfra — podstawa systemu 2–9, pozostałe — zapis liczby). Podaj, ile wierszy zawiera liczby parzyste zapisane w systemie dwójkowym. Odpowiedź zapisz w wyniki_6_3.txt.

Python
licznik = 0

with open("liczby.txt") as file:
    for line in file:
        kod = line.strip()
        # liczba dwójkowa jest parzysta, gdy jej ostatnia cyfra (przedostatni znak kodu) to 0
        if kod[-1] == "2" and kod[-2] == "0":
            licznik += 1

print(licznik)

Odpowiedź: 153

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Plik liczby.txt zawiera 999 kodów (ostatnia cyfra — podstawa systemu 2–9, pozostałe — zapis liczby). Podaj w systemie dziesiętnym sumę wszystkich liczb zapisanych w systemie ósemkowym. Odpowiedź zapisz w wyniki_6_4.txt.

Python
suma = 0

with open("liczby.txt") as file:
    for line in file:
        kod = line.strip()
        if kod[-1] == "8":
            suma += int(kod[:-1], 8)

print(suma)

Odpowiedź: 887918739

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Plik liczby.txt zawiera 999 kodów (ostatnia cyfra — podstawa systemu 2–9, pozostałe — zapis liczby). Podaj kod największej i kod najmniejszej z zakodowanych liczb oraz ich wartości w systemie dziesiętnym. Odpowiedź zapisz w wyniki_6_5.txt.

Python
kod_min = kod_max = None
wartosc_min = wartosc_max = None

with open("liczby.txt") as file:
    for line in file:
        kod = line.strip()
        wartosc = int(kod[:-1], int(kod[-1]))
        if wartosc_min is None or wartosc < wartosc_min:
            wartosc_min = wartosc
            kod_min = kod
        if wartosc_max is None or wartosc > wartosc_max:
            wartosc_max = wartosc
            kod_max = kod

print(kod_max, wartosc_max)
print(kod_min, wartosc_min)

Odpowiedź: największa: 8066218209 (347931225), najmniejsza: 100002 (16)

↑

Edytuj na GitHubie