Matura informatyka

Matura 2014 — maj, poziom rozszerzony

PythonC++23Java 25
Treść zadania

Zadanie 1. Korale. Rekurencyjna procedura Korale(n) dla dodatniej liczby całkowitej n:

Kod
Korale(n):
    jeżeli n = 1: nawlecz czarny koralik na prawy koniec sznurka; zakończ
    jeżeli n parzyste: Korale(n/2); nawlecz biały koralik na prawy koniec; zakończ
    jeżeli n nieparzyste: Korale((n-1)/2); nawlecz czarny koralik na prawy koniec; zakończ

Podaj wynik działania Korale(n) (ciąg koralików) dla n = 1, 2, 3, 4, 7, 8, 15, 16.

Python · C - czarny koralik, B - bialy koralik
def korale(n):
    if n == 1:
        return "C"
    if n % 2 == 0:
        return korale(n // 2) + "B"
    return korale((n - 1) // 2) + "C"


for n in [1, 2, 3, 4, 7, 8, 15, 16]:
    print(n, korale(n))

Odpowiedź: 1: C, 2: CB, 3: CC, 4: CBB, 7: CCC, 8: CBBB, 15: CCCC, 16: CBBBB (czarny = 1, biały = 0 — zapis binarny liczby n)

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Procedura Korale(n) jak w zadaniu 1a (w efekcie nawleka koraliki odpowiadające zapisowi binarnemu n: czarny = 1, biały = 0). Zaprojektuj nierekurencyjną procedurę KoraleBis(n) dającą ten sam efekt, przy czym koraliki wolno nawlekać tylko na jeden, wybrany koniec sznurka.

(W podpunkcie 1b należało podać i uzasadnić, ile koralików zostanie nawleczonych.)

Python
# nierekurencyjna wersja - koraliki nawlekamy zawsze na lewy koniec sznurka
def korale_bis(n):
    sznurek = ""
    while n > 0:
        if n % 2 == 0:
            sznurek = "B" + sznurek
        else:
            sznurek = "C" + sznurek
        n = n // 2
    return sznurek


for n in [1, 2, 3, 4, 7, 8, 15, 16]:
    print(n, korale_bis(n))

Odpowiedź: ten sam wynik co Korale(n); liczba koralików (1b) to liczba cyfr binarnych n, czyli ⌊log2 n⌋ + 1

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Zadanie 2. Bisekcja. Dla funkcji ciągłej na <a, b>, o wartościach różnych znaków na końcach przedziału, liczymy f w środku x = (a+b)/2. Jeśli f(x) = 0, x jest miejscem zerowym; w przeciwnym razie zawężamy przedział do <a, x> lub <x, b> tak, by na końcach znów były różne znaki. Powtarzamy do znalezienia zera lub aż długość przedziału spadnie poniżej dokładności d — wtedy wynikiem jest środek ostatniego przedziału.

Dla f(x) = x³ − x − 2 i przedziału <0, 2>:

  • 2a — wykonaj trzy pierwsze kroki bisekcji, podając w każdym a, b, f(a), f(b), x, f(x) i wybrany nowy przedział (krok 1: a = 0, b = 2, f(a) = −2, f(b) = 4, x = 1, f(x) = −2, więc wybieramy <x, b>).
  • 2b — podaj, w którym kroku długość przedziału <a, b> po raz pierwszy będzie mniejsza niż 0,1.
Python
def f(x):
    return x ** 3 - x - 2


a, b = 0, 2
krok = 1
while b - a >= 0.1:
    x = (a + b) / 2
    if krok <= 3:
        print(krok, a, b, f(a), f(b), x, f(x))
    if f(a) * f(x) < 0:
        b = x
    else:
        a = x
    krok += 1

print("dlugosc przedzialu < 0,1 w kroku", krok)

Odpowiedź: a) krok 1: a=0, b=2, f(a)=-2, f(b)=4, x=1, f(x)=-2; krok 2: a=1, b=2, f(a)=-2, f(b)=4, x=1,5, f(x)=-0,125; krok 3: a=1,5, b=2, f(a)=-0,125, f(b)=4, x=1,75, f(x)=1,609375; b) 6

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Bisekcja jak w zadaniu 2. Dane są: przedział domknięty <a, b>, funkcja f ciągła na nim, taka że f(a)·f(b) < 0, oraz dodatnia dokładność d ≤ b − a. Zapisz algorytm wyznaczający metodą bisekcji przybliżenie miejsca zerowego f w <a, b> z dokładnością d.

Python
def bisekcja(f, a, b, d):
    x = (a + b) / 2
    while b - a >= d:
        if f(x) == 0:
            return x
        if f(a) * f(x) < 0:
            b = x
        else:
            a = x
        x = (a + b) / 2
    return x


print(bisekcja(lambda x: x ** 3 - x - 2, 0, 2, 0.0001))

Odpowiedź: algorytm jak wyżej (dla f(x) = x³ − x − 2 na <0, 2> daje ok. 1,5214)

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Zadanie 3. Dla dodatniej liczby całkowitej n:

Kod
jeżeli n = 1: suma ← 1
w przeciwnym razie:
    suma ← 1 + n; i ← n - 1
    dopóki i > 1: suma ← 1 + i * suma; i ← i - 1

Podaj wartość zmiennej suma po zakończeniu algorytmu dla n = 4 i n = 6.

Python
def algorytm(n):
    if n == 1:
        return 1
    suma = 1 + n
    i = n - 1
    while i > 1:
        suma = 1 + i * suma
        i -= 1
    return suma


print(algorytm(4), algorytm(6))

Odpowiedź: n = 4: 33, n = 6: 873

↑
PythonC++23Java 25

Zadanie na arkusz kalkulacyjny — rozwiązanie w Pythonie.

Treść zadania

Zadanie 4. Ferma. Na fermie jest początkowo 200 kur. Kilogram paszy kosztuje 1,9 zł, a kura zjada dziennie 0,2 kg. Okres hodowli to dni 1–180; pierwsza niedziela to dzień 7. Codziennie w południe, oprócz niedziel, każda kura znosi 1 jajko, a wszystkie jajka są sprzedawane tego dnia po 0,9 zł. W każdy dzień o nieparzystym numerze po zmroku (po posiłku i sprzedaży) lis zmniejsza stado o 2 kury. Co 30 dni (dzień 30, 60, …) rano, przed posiłkiem, stado powiększa się o 20% (liczbę kupionych kur zaokrąglamy w dół) — kura kosztuje 18 zł. Odpowiedzi do a–c zapisz w kolejnych wierszach pliku ZADANIE4.TXT, poprzedzając każdą literą podpunktu.

  • a) Podaj dzień i porę dnia, w której liczba kur po raz pierwszy ponownie wyniesie dokładnie 200.
  • b) Podaj łączną kwotę wydaną na paszę w ciągu 180 dni.
  • c) Dzienny zysk to przychód ze sprzedaży jajek minus koszt paszy i koszt kur dokupionych tego dnia; realny zysk to suma dotychczasowych dziennych zysków. Podaj, po którym dniu realny zysk po raz pierwszy przekroczy 1500 zł, oraz jaki będzie realny zysk po 180 dniach.
Python
kury = 200
pasza = 0
realny_zysk = 0
dzien_200 = None
dzien_1500 = None

for dzien in range(1, 181):
    # rano - co 30 dni zakup kur
    koszt_kur = 0
    if dzien % 30 == 0:
        nowe = int(kury * 0.2)
        kury += nowe
        koszt_kur = nowe * 18
        if kury == 200 and dzien_200 is None:
            dzien_200 = (dzien, "rano")
    # posilek
    koszt_paszy = kury * 0.2 * 1.9
    pasza += koszt_paszy
    # poludnie - sprzedaz jajek (bez niedziel)
    przychod = 0
    if dzien % 7 != 0:
        przychod = kury * 0.9
    realny_zysk += przychod - koszt_paszy - koszt_kur
    if realny_zysk > 1500 and dzien_1500 is None:
        dzien_1500 = dzien
    # po zmroku - lis
    if dzien % 2 == 1:
        kury -= 2
        if kury == 200 and dzien_200 is None:
            dzien_200 = (dzien, "po zmroku")

print("a)", dzien_200)
print("b)", round(pasza, 2))
print("c)", dzien_1500, round(realny_zysk, 2))

Odpowiedź: a) 33 dnia po zmroku; b) 13 533,70 zł; c) po 19 dniu, 10 220,90 zł

↑
PythonC++23Java 25

Zadanie na arkusz kalkulacyjny — rozwiązanie w Pythonie.

Treść zadania

Symulacja fermy jak w zadaniu 4. Wykonaj czytelny wykres liniowy porównujący dzienny przychód (wartość sprzedanych jajek) z dziennymi kosztami w okresie 180 dni. Wykres zapisz w osobnym pliku.

Python
# dane do wykresu liniowego: dzien, przychod ze sprzedazy jaj, koszty (pasza + zakup kur)
kury = 200

with open("wykres_4d.txt", "w") as wynik:
    wynik.write("dzien;przychod;koszty\n")
    for dzien in range(1, 181):
        koszt_kur = 0
        if dzien % 30 == 0:
            nowe = int(kury * 0.2)
            kury += nowe
            koszt_kur = nowe * 18
        koszty = kury * 0.2 * 1.9 + koszt_kur
        przychod = kury * 0.9 if dzien % 7 != 0 else 0
        wynik.write(f"{dzien};{przychod:.2f};{koszty:.2f}\n")
        if dzien % 2 == 1:
            kury -= 2

Odpowiedź: wykres liniowy (2 serie: przychód i koszty) tworzymy w arkuszu z pliku wykres_4d.txt

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Zadanie 5. Ciekawe napisy. W pliku NAPIS.TXT jest 1000 napisów (każdy w osobnym wierszu) o długości od 2 do 25 znaków, złożonych z wielkich liter alfabetu łacińskiego. Odpowiedzi zapisz w kolejnych wierszach pliku ZADANIE5.TXT, poprzedzając każdą literą podpunktu.

Napis pierwszy to napis, którego suma kodów ASCII jest liczbą pierwszą (np. ABB: suma 197). Podaj, ile jest napisów pierwszych w pliku.

Python
def czy_pierwsza(x):
    if x < 2:
        return False
    i = 2
    while i * i <= x:
        if x % i == 0:
            return False
        i += 1
    return True


licznik = 0
with open("NAPIS.TXT") as file:
    for line in file:
        napis = line.strip()
        suma = 0
        for znak in napis:
            suma += ord(znak)
        if czy_pierwsza(suma):
            licznik += 1

print(licznik)

Odpowiedź: 122

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Napisy z pliku NAPIS.TXT jak w zadaniu 5a. Napis rosnący to napis, w którym kod ASCII każdej kolejnej litery jest większy od kodu poprzedniej. Wypisz wszystkie napisy rosnące z pliku.

Python
with open("NAPIS.TXT") as file:
    for line in file:
        napis = line.strip()
        rosnacy = True
        for i in range(1, len(napis)):
            if ord(napis[i]) <= ord(napis[i - 1]):
                rosnacy = False
                break
        if rosnacy:
            print(napis)

Odpowiedź: FHJLMU, BEJNOSY, MNS, AEIOUY, BDL, JT, BJQR, AHJS, FHJLMU, DIT, CEGKZ, BCV, CEGIKOT, CEGKZ

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Napisy z pliku NAPIS.TXT jak w zadaniu 5a. Wypisz napisy, które występują w pliku więcej niż raz (każdy taki napis tylko jeden raz).

Python
ile = {}
with open("NAPIS.TXT") as file:
    for line in file:
        napis = line.strip()
        ile[napis] = ile.get(napis, 0) + 1

for napis, liczba in ile.items():
    if liczba > 1:
        print(napis)

Odpowiedź: FHJLMU, GC, QULA, CEGKZ, BZYFFLOICLUNWLTH, SWIFT

↑

Edytuj na GitHubie