Matura informatyka

Matura 2013 — maj, poziom rozszerzony

Arkusz I

1a

PythonC++23Java 25
Treść zadania

Zadanie 1. Liczba binarna. Kod uzupełnień do jedności (U1): liczbę nieujemną zapisujemy binarnie i dopisujemy na początku bit znaku 0; liczbę ujemną zapisujemy binarnie, negujemy każdy bit i dopisujemy na początku bit znaku 1. Przykład: 9 = 01001 (U1), -9 = 10110 (U1), a 0 = 00 (U1).

Zapisz w kodzie U1 liczby dziesiętne 46 oraz -46.

Python
def na_u1(x):
    binarnie = bin(abs(x))[2:]
    if x >= 0:
        return "0" + binarnie
    # liczba ujemna: negacja bitów zapisu wartości bezwzględnej i bit znaku 1
    negacja = ""
    for bit in binarnie:
        if bit == "0":
            negacja += "1"
        else:
            negacja += "0"
    return "1" + negacja


print(na_u1(9), na_u1(-9))  # przykład z treści: 01001 10110
print(na_u1(46), na_u1(-46))

Odpowiedź: 46 = 0101110 (U1), −46 = 1010001 (U1)

↑

Arkusz I

1b i 1c

PythonC++23Java 25
Treść zadania

Kod U1 jak w zadaniu 1a (bit znaku na początku; dla liczb ujemnych pozostałe bity są zanegowanym zapisem binarnym wartości bezwzględnej).

  • 1b — zamień liczby zapisane w U1: 0100111 oraz 1001101 na system dziesiętny.
  • 1c — zapisz algorytm obliczający wartość liczby zapisanej w U1. Dane: d — długość zapisu (d ≥ 1), tablica bin[1..d] z bitami zapisu, gdzie bin[1] to bit znaku. Wynik: x — wartość liczby. Przykład: dla d = 5 i bin = 10110 wynikiem jest x = -9.
Python
def z_u1(bin):
    # bin[0] to bit znaku (w zadaniu bin[1])
    d = len(bin)
    bity = list(bin)
    if bity[0] == "1":  # liczba ujemna - negujemy bity wartości
        for i in range(1, d):
            if bity[i] == "1":
                bity[i] = "0"
            else:
                bity[i] = "1"
    x = 0
    for i in range(1, d):
        x = x * 2 + int(bity[i])
    if bity[0] == "1":
        x = -x
    return x


print(z_u1("10110"))  # przykład z treści: -9
print(z_u1("0100111"), z_u1("1001101"))

Odpowiedź: 0100111 = 39, 1001101 = −50

↑

Arkusz II

4a, 4b i 4c

PythonC++23Java 25

Zadanie na arkusz kalkulacyjny — rozwiązanie w Pythonie.

Treść zadania

Zadanie 4. Rezerwat przyrody — żubry. W rezerwacie żyje 90 żubrów, dokarmianych od 1.12.2012 do 28.02.2013. Rano 1 grudnia 2012 (przed posiłkiem) w magazynie jest 100 t siana i 5 t żołędzi. Dopóki zapas siana wynosi co najmniej 50 t, żubry dostają codziennie rano wyłącznie siano (40 kg na żubra); w przeciwnym razie — aż do uzupełnienia siana do co najmniej 50 t — wyłącznie żołędzie (20 kg na żubra). W każdy piątek wieczorem (po posiłku) dowozi się 15 t siana, a w każdy wtorek wieczorem 4 t żołędzi. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki4.txt, poprzedzając każdą literą podpunktu.

  • a) Podaj liczbę dostaw siana i liczbę dostaw żołędzi w całym okresie.
  • b) Podaj dzień, w którym żubry po raz pierwszy dostaną tylko żołędzie.
  • c) Podaj, ile razy w całym okresie żubry były karmione tylko sianem, a ile razy — tylko żołędziami.
Python
from datetime import date, timedelta

zubry = 90
siano, zoledzie = 100000, 5000  # w kg, 1 grudnia rano
dzien = date(2012, 12, 1)
dostawy_siana, dostawy_zoledzi = 0, 0
karmienia_sianem, karmienia_zoledziami = 0, 0
pierwszy_dzien_zoledzi = None

while dzien <= date(2013, 2, 28):
    if siano >= 50000:
        siano -= zubry * 40
        karmienia_sianem += 1
    else:
        zoledzie -= zubry * 20
        karmienia_zoledziami += 1
        if pierwszy_dzien_zoledzi is None:
            pierwszy_dzien_zoledzi = dzien
    if dzien.weekday() == 4:  # piątek wieczorem
        siano += 15000
        dostawy_siana += 1
    if dzien.weekday() == 1:  # wtorek wieczorem
        zoledzie += 4000
        dostawy_zoledzi += 1
    dzien += timedelta(days=1)

print("a)", dostawy_siana, dostawy_zoledzi)
print("b)", pierwszy_dzien_zoledzi)
print("c)", karmienia_sianem, karmienia_zoledziami)

Odpowiedź: a) 12 dostaw siana, 13 dostaw żołędzi; b) 28.12.2012; c) sianem 64 razy, żołędziami 26 razy

↑

Arkusz II

4d

PythonC++23Java 25

Zadanie na arkusz kalkulacyjny — rozwiązanie w Pythonie.

Treść zadania

Symulacja dokarmiania żubrów jak w zadaniu 4a. Zestaw poranne stany zapasów (tony siana i tony żołędzi) w dniach 31.12.2012, 31.01.2013 i 28.02.2013 i wykonaj do tego zestawienia czytelnie opisany wykres kolumnowy. Odpowiedź zapisz w wyniki4.txt (podpunkt d).

Python
from datetime import date, timedelta

siano, zoledzie = 100000, 5000
dzien = date(2012, 12, 1)
wybrane = [date(2012, 12, 31), date(2013, 1, 31), date(2013, 2, 28)]

while dzien <= date(2013, 2, 28):
    if dzien in wybrane:  # stan rano, przed posiłkiem
        print(dzien, siano / 1000, zoledzie / 1000)
    if siano >= 50000:
        siano -= 90 * 40
    else:
        zoledzie -= 90 * 20
    if dzien.weekday() == 4:
        siano += 15000
    if dzien.weekday() == 1:
        zoledzie += 4000
    dzien += timedelta(days=1)

Odpowiedź: 31.12.2012: siano 55,6 t, żołędzie 19,2 t; 31.01.2013: 47,2 t, 17,6 t; 28.02.2013: 49,6 t, 12 t (do tego wykres kolumnowy)

↑

Arkusz II

4e

PythonC++23Java 25

Zadanie na arkusz kalkulacyjny — rozwiązanie w Pythonie.

Treść zadania

Symulacja dokarmiania żubrów jak w zadaniu 4a. Podaj największą liczbę żubrów, o jaką można powiększyć stado, aby nadal dało się je wyżywić opisanym sposobem w całym okresie od 1.12.2012 do 28.02.2013. Odpowiedź zapisz w wyniki4.txt (podpunkt e).

Python
from datetime import date, timedelta


def czy_wystarczy(zubry):
    siano, zoledzie = 100000, 5000
    dzien = date(2012, 12, 1)
    while dzien <= date(2013, 2, 28):
        if siano >= 50000:
            siano -= zubry * 40
        else:
            zoledzie -= zubry * 20
        if siano < 0 or zoledzie < 0:
            return False
        if dzien.weekday() == 4:
            siano += 15000
        if dzien.weekday() == 1:
            zoledzie += 4000
        dzien += timedelta(days=1)
    return True


zubry = 90
while czy_wystarczy(zubry + 1):
    zubry += 1
print(zubry - 90)

Odpowiedź: o 5 żubrów

↑

Arkusz II

6a

PythonC++23Java 25
Treść zadania

Zadanie 6. Liczby. W pliku dane.txt znajduje się 5000 liczb całkowitych z przedziału od 10 do 2000000 zapisanych w systemie ósemkowym, po jednej w wierszu. Odpowiedzi zapisz w pliku wyniki6.txt, poprzedzając każdą literą podpunktu.

Podaj, ile liczb z pliku (w zapisie ósemkowym) ma pierwszą cyfrę równą ostatniej.

Python
licznik = 0

with open("dane.txt") as file:
    for line in file:
        liczba = line.strip()  # zapis ósemkowy
        if liczba[0] == liczba[-1]:
            licznik += 1

print(licznik)

Odpowiedź: 447

↑

Arkusz II

6b

PythonC++23Java 25
Treść zadania

Liczby ósemkowe z pliku dane.txt jak w zadaniu 6a. Podaj, ile z nich po zamianie na system dziesiętny ma pierwszą cyfrę równą ostatniej.

Przykład: 203 (8) = 131 (10) spełnia warunek, a 7123 (8) = 3667 (10) — nie.

Python
licznik = 0

with open("dane.txt") as file:
    for line in file:
        liczba = str(int(line.strip(), 8))  # zapis dziesiętny
        if liczba[0] == liczba[-1]:
            licznik += 1

print(licznik)

Odpowiedź: 324

↑

Arkusz II

6c

PythonC++23Java 25
Treść zadania

Liczby ósemkowe z pliku dane.txt jak w zadaniu 6a. Podaj, ile liczb ma w zapisie ósemkowym cyfry niemalejące (każda kolejna cyfra, licząc od najbardziej znaczącej, nie jest mniejsza od poprzedniej), oraz podaj największą i najmniejszą liczbę z pliku spełniającą ten warunek.

Przykład: 12335 (8) spełnia warunek.

Python
liczby = []

with open("dane.txt") as file:
    for line in file:
        liczba = line.strip()
        niemalejaca = True
        for i in range(1, len(liczba)):
            if liczba[i] < liczba[i - 1]:
                niemalejaca = False
        if niemalejaca:
            liczby.append(int(liczba, 8))

print(len(liczby))
print(oct(max(liczby))[2:], max(liczby))
print(oct(min(liczby))[2:], min(liczby))

Odpowiedź: 49 liczb; największa 1133357₈ = 308975₁₀, najmniejsza 24₈ = 20₁₀

↑

Edytuj na GitHubie