Matura 2013 — maj, poziom podstawowy
ARKUSZ CZ. IARKUSZ CZ. IIDANEODPOWIEDZI
Treść zadania
Zadanie 1. Obliczanie wartości wielomianu. Dla liczb rzeczywistych a0, a1, a2, a3, a4 i x obliczamy W(x) = a0·x⁴ + a1·x³ + a2·x² + a3·x + a4. Sposób 1 liczy każdą potęgę osobno, sposób 2 korzysta ze schematu Hornera: W(x) = x·(x·(x·(x·a0 + a1) + a2) + a3) + a4.
Algorytm (sposób 1):
W ← 0, i ← 0
dopóki i <= 4 wykonuj:
sk ← a[i], j ← 4 - i
dopóki j > 0 wykonuj: sk ← sk*x; j ← j - 1
W ← W + sk, i ← i + 1Podaj, ile mnożeń i ile dodawań liczb rzeczywistych wykonuje ten algorytm (bez operacji na zmiennych sterujących i, j).
def sposob1(a, x):
mnozenia = 0
dodawania = 0
W = 0
i = 0
while i <= 4:
sk = a[i]
j = 4 - i
while j > 0:
sk = sk * x
mnozenia += 1
j = j - 1
W = W + sk
dodawania += 1
i = i + 1
return W, mnozenia, dodawania
print(sposob1([1, 2, 3, 4, 5], 2))#include <print>
#include <vector>
struct Wynik {
int W, mnozenia, dodawania;
};
Wynik sposob1(const std::vector<int>& a, int x) {
int mnozenia = 0, dodawania = 0;
int W = 0;
int i = 0;
while (i <= 4) {
int sk = a[i];
int j = 4 - i;
while (j > 0) {
sk = sk * x;
mnozenia++;
j = j - 1;
}
W = W + sk;
dodawania++;
i = i + 1;
}
return {W, mnozenia, dodawania};
}
int main() {
Wynik w = sposob1({1, 2, 3, 4, 5}, 2);
std::println("({}, {}, {})", w.W, w.mnozenia, w.dodawania);
}public class Zadanie {
record Wynik(int W, int mnozenia, int dodawania) {}
static Wynik sposob1(int[] a, int x) {
int mnozenia = 0, dodawania = 0;
int W = 0;
int i = 0;
while (i <= 4) {
int sk = a[i];
int j = 4 - i;
while (j > 0) {
sk = sk * x;
mnozenia++;
j = j - 1;
}
W = W + sk;
dodawania++;
i = i + 1;
}
return new Wynik(W, mnozenia, dodawania);
}
public static void main(String[] args) throws Exception {
var w = sposob1(new int[]{1, 2, 3, 4, 5}, 2);
System.out.println("(" + w.W() + ", " + w.mnozenia() + ", " + w.dodawania() + ")");
}
}Odpowiedź: liczba mnożeń – 10, liczba dodawań – 5
↑Treść zadania
Wielomian stopnia czwartego jak w zadaniu 1a. Uzupełnij algorytm realizujący sposób 2 (schemat Hornera):
W ← a0, i ← 0
dopóki i < 4 wykonuj:
i ← ……
W ← ……Podaj też, ile mnożeń i ile dodawań liczb rzeczywistych wykonuje Twój algorytm (bez operacji na zmiennej i).
def sposob2(a, x): # schemat Hornera
mnozenia = 0
dodawania = 0
W = a[0]
i = 0
while i < 4:
i = i + 1
W = W * x + a[i]
mnozenia += 1
dodawania += 1
return W, mnozenia, dodawania
print(sposob2([1, 2, 3, 4, 5], 2))#include <print>
#include <vector>
struct Wynik {
int W, mnozenia, dodawania;
};
Wynik sposob2(const std::vector<int>& a, int x) { // schemat Hornera
int mnozenia = 0, dodawania = 0;
int W = a[0];
int i = 0;
while (i < 4) {
i = i + 1;
W = W * x + a[i];
mnozenia++;
dodawania++;
}
return {W, mnozenia, dodawania};
}
int main() {
Wynik w = sposob2({1, 2, 3, 4, 5}, 2);
std::println("({}, {}, {})", w.W, w.mnozenia, w.dodawania);
}public class Zadanie {
record Wynik(int W, int mnozenia, int dodawania) {}
static Wynik sposob2(int[] a, int x) { // schemat Hornera
int mnozenia = 0, dodawania = 0;
int W = a[0];
int i = 0;
while (i < 4) {
i = i + 1;
W = W * x + a[i];
mnozenia++;
dodawania++;
}
return new Wynik(W, mnozenia, dodawania);
}
public static void main(String[] args) throws Exception {
var w = sposob2(new int[]{1, 2, 3, 4, 5}, 2);
System.out.println("(" + w.W() + ", " + w.mnozenia() + ", " + w.dodawania() + ")");
}
}Odpowiedź: a) i ← i + 1; b) W ← W * x + a[i]; liczba mnożeń – 4, liczba dodawań – 4
↑Treść zadania
Zadanie 2. Algorytm. Dla liczby całkowitej N > 1:
d ← 2
dopóki N ≥ d wykonuj:
jeżeli N mod d = 0 to: wypisz d; N ← N div d
w przeciwnym razie d ← d + 1- 2a — podaj liczby wypisane przez algorytm dla
N = 36,N = 120iN = 675. - 2c — podaj, ile liczb zostanie wypisanych dla
N = 2100.
(W podpunkcie 2b należało wskazać, że algorytm wypisuje czynniki pierwsze liczby N.)
def algorytm(N):
wypisane = []
d = 2
while N >= d:
if N % d == 0:
wypisane.append(d)
N = N // d
else:
d = d + 1
return wypisane
for N in [36, 120, 675]:
print(N, algorytm(N))
print(len(algorytm(2 ** 100)))#include <print>
#include <vector>
// 2^100 nie mieści się w long long, więc używamy 128-bitowej liczby bez znaku
// (rozszerzenie kompilatora GCC/Clang)
using duza = unsigned __int128;
std::vector<long long> algorytm(duza N) {
std::vector<long long> wypisane;
duza d = 2;
while (N >= d) {
if (N % d == 0) {
wypisane.push_back((long long)d);
N = N / d;
} else {
d = d + 1;
}
}
return wypisane;
}
int main() {
for (int N : {36, 120, 675}) {
std::println("{} {}", N, algorytm(N));
}
std::println("{}", algorytm(duza(1) << 100).size());
}import java.math.BigInteger;
import java.util.ArrayList;
import java.util.List;
public class Zadanie {
// 2^100 nie mieści się w long, więc liczymy na BigInteger
static List<BigInteger> algorytm(BigInteger N) {
var wypisane = new ArrayList<BigInteger>();
var d = BigInteger.TWO;
while (N.compareTo(d) >= 0) {
if (N.mod(d).signum() == 0) {
wypisane.add(d);
N = N.divide(d);
} else {
d = d.add(BigInteger.ONE);
}
}
return wypisane;
}
public static void main(String[] args) throws Exception {
for (int N : new int[]{36, 120, 675}) {
System.out.println(N + " " + algorytm(BigInteger.valueOf(N)));
}
System.out.println(algorytm(BigInteger.TWO.pow(100)).size());
}
}Odpowiedź: a) 36 → 2, 2, 3, 3; 120 → 2, 2, 2, 3, 5; 675 → 3, 3, 3, 5, 5; b) czynniki pierwsze liczby N; c) dla N = 2100 zostanie wypisanych 100 liczb
↑Treść zadania
Algorytm rozkładu na czynniki jak w zadaniu 2. Zapisz algorytm, który dla liczby całkowitej N > 1 wypisze jej rozkład na czynniki pierwsze w postaci par a, b, gdzie a — czynnik pierwszy, b — liczba jego wystąpień w rozkładzie.
Przykład: dla 225 = 3·3·5·5 wypisujemy pary 3, 2 i 5, 2; dla 784 — pary 2, 4 i 7, 2.
def czynniki_pary(N):
a = 2
b = 0
while N >= a:
if N % a == 0:
b = b + 1
N = N // a
else:
if b > 0:
print(a, b)
a = a + 1
b = 0
print(a, b)
czynniki_pary(225)
czynniki_pary(784)#include <print>
void czynniki_pary(int N) {
int a = 2;
int b = 0;
while (N >= a) {
if (N % a == 0) {
b = b + 1;
N = N / a;
} else {
if (b > 0) std::println("{} {}", a, b);
a = a + 1;
b = 0;
}
}
std::println("{} {}", a, b);
}
int main() {
czynniki_pary(225);
czynniki_pary(784);
}public class Zadanie {
static void czynnikiPary(int N) {
int a = 2;
int b = 0;
while (N >= a) {
if (N % a == 0) {
b = b + 1;
N = N / a;
} else {
if (b > 0) System.out.println(a + " " + b);
a = a + 1;
b = 0;
}
}
System.out.println(a + " " + b);
}
public static void main(String[] args) throws Exception {
czynnikiPary(225);
czynnikiPary(784);
}
}Odpowiedź: 225 → (3, 2), (5, 2); 784 → (2, 4), (7, 2)
↑Treść zadania
Zadanie 4. Napisy. W pliku napisy.txt znajduje się 1000 napisów o długości od 2 do 16 znaków, każdy w osobnym wierszu, złożonych wyłącznie ze znaków 0 i 1. Odpowiedzi zapisz w pliku zadanie4.txt, poprzedzając każdą literą podpunktu.
Podaj, ile napisów ma parzystą długość.
parzyste = 0
with open("napisy.txt") as file:
for line in file:
napis = line.strip()
if len(napis) % 2 == 0:
parzyste += 1
print(parzyste)#include <fstream>
#include <print>
#include <string>
int main() {
std::ifstream plik("napisy.txt");
int parzyste = 0;
std::string napis;
while (plik >> napis) {
if (napis.size() % 2 == 0) parzyste++;
}
std::println("{}", parzyste);
}import java.nio.file.Files;
import java.nio.file.Path;
public class Zadanie {
public static void main(String[] args) throws Exception {
int parzyste = 0;
for (String line : Files.readAllLines(Path.of("napisy.txt"))) {
String napis = line.strip();
if (napis.length() % 2 == 0) parzyste++;
}
System.out.println(parzyste);
}
}Odpowiedź: 504
↑Treść zadania
Napisy zero-jedynkowe z pliku napisy.txt jak w zadaniu 4a. Podaj, ile napisów zawiera tyle samo zer co jedynek.
count = 0
with open("napisy.txt") as file:
for line in file:
napis = line.strip()
if napis.count("0") == napis.count("1"):
count += 1
print(count)#include <algorithm>
#include <fstream>
#include <print>
#include <string>
int main() {
std::ifstream plik("napisy.txt");
int count = 0;
std::string napis;
while (plik >> napis) {
if (std::ranges::count(napis, '0') == std::ranges::count(napis, '1')) count++;
}
std::println("{}", count);
}import java.nio.file.Files;
import java.nio.file.Path;
public class Zadanie {
public static void main(String[] args) throws Exception {
int count = 0;
for (String line : Files.readAllLines(Path.of("napisy.txt"))) {
String napis = line.strip();
long zera = napis.chars().filter(c -> c == '0').count();
long jedynki = napis.chars().filter(c -> c == '1').count();
if (zera == jedynki) count++;
}
System.out.println(count);
}
}Odpowiedź: 110
↑Treść zadania
Napisy zero-jedynkowe z pliku napisy.txt jak w zadaniu 4a. Podaj, ile napisów składa się z samych zer, oraz ile — z samych jedynek.
zera = 0
jedynki = 0
with open("napisy.txt") as file:
for line in file:
napis = line.strip()
if napis.count("0") == len(napis):
zera += 1
if napis.count("1") == len(napis):
jedynki += 1
print("same zera:", zera, "same jedynki:", jedynki)#include <algorithm>
#include <fstream>
#include <print>
#include <string>
int main() {
std::ifstream plik("napisy.txt");
int zera = 0, jedynki = 0;
std::string napis;
while (plik >> napis) {
long long dlugosc = napis.size();
if (std::ranges::count(napis, '0') == dlugosc) zera++;
if (std::ranges::count(napis, '1') == dlugosc) jedynki++;
}
std::println("same zera: {} same jedynki: {}", zera, jedynki);
}import java.nio.file.Files;
import java.nio.file.Path;
public class Zadanie {
public static void main(String[] args) throws Exception {
int zera = 0, jedynki = 0;
for (String line : Files.readAllLines(Path.of("napisy.txt"))) {
String napis = line.strip();
if (napis.chars().filter(c -> c == '0').count() == napis.length()) zera++;
if (napis.chars().filter(c -> c == '1').count() == napis.length()) jedynki++;
}
System.out.println("same zera: " + zera + " same jedynki: " + jedynki);
}
}Odpowiedź: same zera – 32, same jedynki – 50
↑Treść zadania
Napisy zero-jedynkowe z pliku napisy.txt jak w zadaniu 4a. Dla każdej długości k = 2, 3, …, 16 podaj, ile napisów w pliku ma długość k.
dlugosci = [0] * 17
with open("napisy.txt") as file:
for line in file:
napis = line.strip()
dlugosci[len(napis)] += 1
for k in range(2, 17):
print(k, dlugosci[k])#include <fstream>
#include <print>
#include <string>
#include <vector>
int main() {
std::ifstream plik("napisy.txt");
std::vector<int> dlugosci(17, 0);
std::string napis;
while (plik >> napis) {
dlugosci[napis.size()]++;
}
for (int k = 2; k < 17; k++) {
std::println("{} {}", k, dlugosci[k]);
}
}import java.nio.file.Files;
import java.nio.file.Path;
public class Zadanie {
public static void main(String[] args) throws Exception {
int[] dlugosci = new int[17];
for (String line : Files.readAllLines(Path.of("napisy.txt"))) {
String napis = line.strip();
dlugosci[napis.length()]++;
}
for (int k = 2; k < 17; k++) {
System.out.println(k + " " + dlugosci[k]);
}
}
}Odpowiedź: 2: 43, 3: 38, 4: 37, 5: 57, 6: 53, 7: 68, 8: 78, 9: 103, 10: 83, 11: 90, 12: 86, 13: 81, 14: 68, 15: 59, 16: 56
↑Treść zadania
Zadanie 6. Fundusze. W pliku historia.txt są ceny jednostek uczestnictwa 12 funduszy inwestycyjnych (A–L) w kolejnych dniach roboczych 2008 roku. Każdy wiersz zawiera datę i 12 liczb z dwoma miejscami po przecinku, rozdzielonych średnikami, np. 2008-01-02;50,90;51,62;…;50,23. Odpowiedzi zapisz w pliku zadanie6.txt, poprzedzając każdą literą podpunktu.
Dla każdego funduszu podaj średnią cenę jednostki z całego roku, zaokrągloną do dwóch miejsc po przecinku.
Zadanie na Excel — rozwiązanie w Pythonie.
fundusze = "ABCDEFGHIJKL"
sumy = [0] * 12
dni = 0
with open("historia.txt") as file:
for line in file:
dane = line.strip().replace(",", ".").split(";")
ceny = list(map(float, dane[1:]))
for i in range(12):
sumy[i] += ceny[i]
dni += 1
for i in range(12):
print(fundusze[i], round(sumy[i] / dni, 2))#include <format>
#include <fstream>
#include <print>
#include <sstream>
#include <string>
#include <vector>
// liczba rzeczywista wypisana tak jak w Pythonie (np. 38.3, 38.0)
std::string jak_python(double x) {
std::string s = std::format("{}", x);
if (s.find('.') == std::string::npos) s += ".0";
return s;
}
// round(x, 2) z Pythona: zaokrąglenie do 2 miejsc po przecinku
double zaokraglij2(double x) {
return std::stod(std::format("{:.2f}", x));
}
int main() {
std::string fundusze = "ABCDEFGHIJKL";
std::vector<double> sumy(12, 0.0);
int dni = 0;
std::ifstream plik("historia.txt");
std::string line;
while (std::getline(plik, line)) {
for (char& c : line) {
if (c == ',') c = '.'; // przecinek dziesiętny -> kropka
}
std::stringstream ss(line);
std::string data, cena;
std::getline(ss, data, ';');
for (int i = 0; i < 12; i++) {
std::getline(ss, cena, ';');
sumy[i] += std::stod(cena);
}
dni++;
}
for (int i = 0; i < 12; i++) {
std::println("{} {}", fundusze[i], jak_python(zaokraglij2(sumy[i] / dni)));
}
}import java.math.BigDecimal;
import java.math.RoundingMode;
import java.nio.file.Files;
import java.nio.file.Path;
public class Zadanie {
// round(x, 2) z Pythona: zaokrąglenie do 2 miejsc po przecinku
static double zaokraglij2(double x) {
return new BigDecimal(x).setScale(2, RoundingMode.HALF_EVEN).doubleValue();
}
public static void main(String[] args) throws Exception {
String fundusze = "ABCDEFGHIJKL";
double[] sumy = new double[12];
int dni = 0;
for (String line : Files.readAllLines(Path.of("historia.txt"))) {
String[] dane = line.strip().replace(",", ".").split(";");
for (int i = 0; i < 12; i++) {
sumy[i] += Double.parseDouble(dane[i + 1]);
}
dni++;
}
for (int i = 0; i < 12; i++) {
System.out.println(fundusze.charAt(i) + " " + zaokraglij2(sumy[i] / dni));
}
}
}Odpowiedź: A 36,54; B 37,14; C 38,30; D 39,00; E 39,28; F 39,56; G 33,40; H 33,44; I 33,49; J 38,34; K 38,42; L 38,49
↑Treść zadania
Ceny 12 funduszy z pliku historia.txt jak w zadaniu 6a. Podaj liczbę dni, w których ceny jednostek wszystkich funduszy były wyższe niż 33 zł.
Zadanie na Excel — rozwiązanie w Pythonie.
count = 0
with open("historia.txt") as file:
for line in file:
dane = line.strip().replace(",", ".").split(";")
ceny = list(map(float, dane[1:]))
if min(ceny) > 33:
count += 1
print(count)#include <algorithm>
#include <fstream>
#include <print>
#include <sstream>
#include <string>
#include <vector>
int main() {
int count = 0;
std::ifstream plik("historia.txt");
std::string line;
while (std::getline(plik, line)) {
for (char& c : line) {
if (c == ',') c = '.'; // przecinek dziesiętny -> kropka
}
std::stringstream ss(line);
std::string data, cena;
std::getline(ss, data, ';');
std::vector<double> ceny;
while (std::getline(ss, cena, ';')) ceny.push_back(std::stod(cena));
if (std::ranges::min(ceny) > 33) count++;
}
std::println("{}", count);
}import java.nio.file.Files;
import java.nio.file.Path;
public class Zadanie {
public static void main(String[] args) throws Exception {
int count = 0;
for (String line : Files.readAllLines(Path.of("historia.txt"))) {
String[] dane = line.strip().replace(",", ".").split(";");
double najmniejsza = Double.MAX_VALUE;
for (int i = 1; i < dane.length; i++) {
najmniejsza = Math.min(najmniejsza, Double.parseDouble(dane[i]));
}
if (najmniejsza > 33) count++;
}
System.out.println(count);
}
}Odpowiedź: 158
↑Treść zadania
Ceny 12 funduszy z pliku historia.txt jak w zadaniu 6a. Podaj cenę, która w całym roku (we wszystkich funduszach) wystąpiła najczęściej, oraz liczbę jej wystąpień.
Zadanie na Excel — rozwiązanie w Pythonie.
wystapienia = {}
with open("historia.txt") as file:
for line in file:
dane = line.strip().split(";")
for cena in dane[1:]:
wystapienia[cena] = wystapienia.get(cena, 0) + 1
najczestsza = max(wystapienia, key=wystapienia.get)
print(najczestsza, wystapienia[najczestsza])#include <fstream>
#include <map>
#include <print>
#include <sstream>
#include <string>
#include <vector>
int main() {
std::map<std::string, int> wystapienia;
std::vector<std::string> kolejnosc; // kolejność pierwszego wystąpienia (jak w słowniku Pythona)
std::ifstream plik("historia.txt");
std::string line;
while (std::getline(plik, line)) {
if (!line.empty() && line.back() == '\r') line.pop_back();
std::stringstream ss(line);
std::string data, cena;
std::getline(ss, data, ';');
while (std::getline(ss, cena, ';')) {
if (!wystapienia.contains(cena)) kolejnosc.push_back(cena);
wystapienia[cena]++;
}
}
std::string najczestsza = kolejnosc[0];
for (const auto& cena : kolejnosc) {
if (wystapienia[cena] > wystapienia[najczestsza]) najczestsza = cena;
}
std::println("{} {}", najczestsza, wystapienia[najczestsza]);
}import java.nio.file.Files;
import java.nio.file.Path;
import java.util.LinkedHashMap;
public class Zadanie {
public static void main(String[] args) throws Exception {
// LinkedHashMap pamięta kolejność dodawania (jak słownik w Pythonie)
var wystapienia = new LinkedHashMap<String, Integer>();
for (String line : Files.readAllLines(Path.of("historia.txt"))) {
String[] dane = line.strip().split(";");
for (int i = 1; i < dane.length; i++) {
wystapienia.merge(dane[i], 1, Integer::sum);
}
}
String najczestsza = null;
for (String cena : wystapienia.keySet()) {
if (najczestsza == null || wystapienia.get(cena) > wystapienia.get(najczestsza)) najczestsza = cena;
}
System.out.println(najczestsza + " " + wystapienia.get(najczestsza));
}
}Odpowiedź: 42,98 – wystąpiła 8 razy
↑Treść zadania
Ceny 12 funduszy z pliku historia.txt jak w zadaniu 6a. Dla każdego funduszu podaj najniższą i najwyższą cenę jednostki w 2008 roku i sporządź czytelnie opisany wykres liniowy tego zestawienia.
Zadanie na Excel — rozwiązanie w Pythonie.
fundusze = "ABCDEFGHIJKL"
najnizsza = [10 ** 9] * 12
najwyzsza = [0] * 12
with open("historia.txt") as file:
for line in file:
dane = line.strip().replace(",", ".").split(";")
ceny = list(map(float, dane[1:]))
for i in range(12):
najnizsza[i] = min(najnizsza[i], ceny[i])
najwyzsza[i] = max(najwyzsza[i], ceny[i])
for i in range(12):
print(fundusze[i], najnizsza[i], najwyzsza[i])#include <algorithm>
#include <format>
#include <fstream>
#include <print>
#include <sstream>
#include <string>
#include <vector>
// liczba rzeczywista wypisana tak jak w Pythonie (np. 50.9, 50.0)
std::string jak_python(double x) {
std::string s = std::format("{}", x);
if (s.find('.') == std::string::npos) s += ".0";
return s;
}
int main() {
std::string fundusze = "ABCDEFGHIJKL";
std::vector<double> najnizsza(12, 1e9);
std::vector<double> najwyzsza(12, 0.0);
std::ifstream plik("historia.txt");
std::string line;
while (std::getline(plik, line)) {
for (char& c : line) {
if (c == ',') c = '.'; // przecinek dziesiętny -> kropka
}
std::stringstream ss(line);
std::string data, cena;
std::getline(ss, data, ';');
for (int i = 0; i < 12; i++) {
std::getline(ss, cena, ';');
double c = std::stod(cena);
najnizsza[i] = std::min(najnizsza[i], c);
najwyzsza[i] = std::max(najwyzsza[i], c);
}
}
for (int i = 0; i < 12; i++) {
std::println("{} {} {}", fundusze[i], jak_python(najnizsza[i]), jak_python(najwyzsza[i]));
}
}import java.nio.file.Files;
import java.nio.file.Path;
import java.util.Arrays;
public class Zadanie {
public static void main(String[] args) throws Exception {
String fundusze = "ABCDEFGHIJKL";
double[] najnizsza = new double[12];
double[] najwyzsza = new double[12];
Arrays.fill(najnizsza, 1e9);
for (String line : Files.readAllLines(Path.of("historia.txt"))) {
String[] dane = line.strip().replace(",", ".").split(";");
for (int i = 0; i < 12; i++) {
double c = Double.parseDouble(dane[i + 1]);
najnizsza[i] = Math.min(najnizsza[i], c);
najwyzsza[i] = Math.max(najwyzsza[i], c);
}
}
for (int i = 0; i < 12; i++) {
System.out.println(fundusze.charAt(i) + " " + najnizsza[i] + " " + najwyzsza[i]);
}
}
}Odpowiedź: (min, max) A 20,82 50,90; B 21,21 51,62; C 21,92 53,12; D 18,76 58,66; E 18,94 58,96; F 19,12 59,26; G 16,04 48,15; H 16,08 48,17; I 16,12 48,19; J 20,33 50,23; K 20,41 50,23; L 20,50 50,23 (wykres liniowy wykonuje się w arkuszu kalkulacyjnym)
↑