Matura informatyka

Matura 2009 — maj, poziom podstawowy

PythonC++23Java 25
Treść zadania

Zadanie 1 (rzut oszczepem). Wyniki zawodników:

  • A: 60,51 61,34 61,85 61,97 62,79 63,00 63,81 63,88
  • B: 60,41 60,44 60,85 62,71 61,79 60,00
  • C: 61,45 60,89 60,20 60,01 59,22 58,99 58,75

Algorytm dla niepustego ciągu liczb dodatnich:

Kod
1. aktualna ← pierwsza liczba
2. jeśli brak kolejnej liczby → wypisz TAK, koniec
3. następna ← kolejna liczba
4. jeśli następna > aktualna: aktualna ← następna, wróć do 2
   w przeciwnym razie → wypisz NIE, koniec
  • 1a — określ, kiedy algorytm wypisuje TAK, a kiedy NIE (uzupełnij wynik w specyfikacji);
  • 1b — podaj, ile razy zostanie wykonany krok 3 dla ciągu wyników zawodników A, B i C.
Python
def algorytm(ciag):
    ile_razy = 0  # ile razy wykonano krok 3.
    aktualna = ciag[0]
    i = 1
    while i < len(ciag):
        nastepna = ciag[i]
        ile_razy += 1
        i += 1
        if nastepna > aktualna:
            aktualna = nastepna
        else:
            return "NIE", ile_razy
    return "TAK", ile_razy


A = [60.51, 61.34, 61.85, 61.97, 62.79, 63.00, 63.81, 63.88]
B = [60.41, 60.44, 60.85, 62.71, 61.79, 60.00]
C = [61.45, 60.89, 60.20, 60.01, 59.22, 58.99, 58.75]

for ciag in [A, B, C]:
    print(*algorytm(ciag))

Odpowiedź: a) TAK, gdy ciąg jest rosnący, w przeciwnym przypadku NIE; b) A: 7, B: 4, C: 1

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Zmodyfikuj algorytm z zadania 1 tak, aby dla niepustego, skończonego ciągu liczb dodatnich znajdował najlepszy wynik zawodnika, czyli największą liczbę w ciągu. Zapisz go w wybranej notacji.

Python
def najwiekszy(ciag):
    maks = ciag[0]
    for liczba in ciag[1:]:
        if liczba > maks:
            maks = liczba
    return maks


print(najwiekszy([60.41, 60.44, 60.85, 62.71, 61.79, 60.00]))

Odpowiedź: algorytm wyznaczania maksimum (dla zawodnika B: 62.71)

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Zadanie 2. Ceny podawane są w systemie dwójkowym i dziesiętnym (z dwoma miejscami po przecinku).

  • 2a — uzupełnij cennik: kakao 111,11₂ = 7,75; herbata czarna 100,01₂ = ?; herbata owocowa ? = 4,50; capuccino 101,00₂ = ?; kawa espresso ? = 6,00;
  • 2b — zapisz algorytm przeliczania ceny z systemu dwójkowego na dziesiętny. Dane: napis s złożony z zer i jedynek, przecinka i dwóch cyfr binarnych po przecinku (część przed przecinkiem niepusta). Wynik: wartość dziesiętna w tej liczby.
Python
def dwojkowy_na_dziesietny(s):
    calkowita, ulamkowa = s.split(",")
    w = 0
    for cyfra in calkowita:
        w = w * 2 + int(cyfra)
    w = w + int(ulamkowa[0]) * 0.5 + int(ulamkowa[1]) * 0.25
    return w


def dziesietny_na_dwojkowy(x):
    calkowita = int(x)
    ulamkowa = x - calkowita
    napis = bin(calkowita)[2:] + ","
    for _ in range(2):
        ulamkowa *= 2
        napis += str(int(ulamkowa))
        ulamkowa -= int(ulamkowa)
    return napis


print("kakao", dwojkowy_na_dziesietny("111,11"))
print("herbata czarna", dwojkowy_na_dziesietny("100,01"))
print("herbata owocowa", dziesietny_na_dwojkowy(4.50))
print("capuccino", dwojkowy_na_dziesietny("101,00"))
print("kawa espresso", dziesietny_na_dwojkowy(6.00))

Odpowiedź: herbata czarna 4,25; herbata owocowa 100,10; capuccino 5,00; kawa espresso 110,00

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Zadanie 4 (temperatury). Plik temp.txt zawiera średnie temperatury miesięczne w Warszawie w latach 1779–2006: w każdym wierszu rok i 12 temperatur (liczby z przecinkiem dziesiętnym, oddzielone spacjami). Odpowiedzi zapisz w pliku zad_4.txt, poprzedzając je literą podpunktu. Średnia roczna to suma 12 średnich miesięcznych podzielona przez 12.

  • 4a — podaj najniższą średnią roczną temperaturę (z dwoma miejscami po przecinku) i rok jej wystąpienia;
  • 4b — podaj najwyższą średnią roczną temperaturę (z dwoma miejscami po przecinku) i rok jej wystąpienia.
Python
srednie = []

with open("temp.txt") as file:
    for line in file:
        dane = line.strip().replace(",", ".").split()
        rok = int(dane[0])
        temperatury = list(map(float, dane[1:]))
        srednie.append((sum(temperatury) / 12, rok))

najnizsza = min(srednie)
najwyzsza = max(srednie)
print("a)", round(najnizsza[0], 2), najnizsza[1])
print("b)", round(najwyzsza[0], 2), najwyzsza[1])

Odpowiedź: a) 4,74 — rok 1829; b) 9,82 — rok 1989

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Na podstawie pliku temp.txt dla każdego z 12 miesięcy podaj minimalną i maksymalną średnią miesięczną temperaturę odnotowaną w latach 1779–2006 (zapisz w zad_4.txt). Sporządź wykres punktowy ilustrujący to zestawienie, z czytelnym opisem.

Python
miesiace = [[] for _ in range(12)]

with open("temp.txt") as file:
    for line in file:
        dane = line.strip().replace(",", ".").split()
        for i in range(12):
            miesiace[i].append(float(dane[i + 1]))

for i in range(12):
    print(i + 1, min(miesiace[i]), max(miesiace[i]))

Odpowiedź: (miesiąc, min, max) 1: -13,5 3,5; 2: -13,7 5,1; 3: -6,9 7,4; 4: 2,4 13,2; 5: 7,9 18,2; 6: 13,0 22,4; 7: 14,6 23,5; 8: 14,0 23,8; 9: 9,1 16,8; 10: 1,8 12,6; 11: -3,4 7,6; 12: -14,8 3,9 (wykres punktowy wykonuje się w arkuszu kalkulacyjnym)

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

W pliku temp.txt znajdź najdłuższy malejący ciąg średnich temperatur sierpnia w kolejnych latach. Podaj rok początkowy, rok końcowy i długość tego ciągu (np. w ciągu 20,4; 18,3; 18,7; 19,6; 17,0; 16,6; 16,4; 16,4; 17,9 najdłuższy malejący fragment to 19,6; 17,0; 16,6; 16,4 o długości 4).

Python
lata = []
sierpien = []

with open("temp.txt") as file:
    for line in file:
        dane = line.strip().replace(",", ".").split()
        lata.append(int(dane[0]))
        sierpien.append(float(dane[8]))

dlugosc = 1
najdluzszy = 1
koniec = 0

for i in range(1, len(sierpien)):
    if sierpien[i] < sierpien[i - 1]:
        dlugosc += 1
    else:
        dlugosc = 1
    if dlugosc > najdluzszy:
        najdluzszy = dlugosc
        koniec = i

print(lata[koniec - najdluzszy + 1], lata[koniec], najdluzszy)

Odpowiedź: od 1982 do 1987, długość 6

↑
PythonC++23Java 25
Treść zadania

Zadanie 5 (liczby pierwsze). Plik liczby.txt zawiera 500 liczb całkowitych dodatnich (co najwyżej 6-cyfrowych), po jednej w wierszu. Napisz program, który wybierze z pliku tylko te liczby, które są kwadratami liczb pierwszych (np. 49 = 7²), i zapisze je w pliku zad_5.txt. Program ma działać poprawnie dla dowolnych innych 500 takich liczb.

Python
def czy_pierwsza(x):
    if x < 2:
        return False
    i = 2
    while i * i <= x:
        if x % i == 0:
            return False
        i += 1
    return True


with open("liczby.txt") as file:
    with open("zad_5.txt", "w") as wynik:
        for line in file:
            liczba = int(line.strip())
            pierwiastek = int(liczba ** 0.5)
            while pierwiastek * pierwiastek > liczba:
                pierwiastek -= 1
            while (pierwiastek + 1) * (pierwiastek + 1) <= liczba:
                pierwiastek += 1
            if pierwiastek * pierwiastek == liczba and czy_pierwsza(pierwiastek):
                print(liczba)
                wynik.write(str(liczba) + "\n")

Odpowiedź: 5041, 1369, 32041, 844561, 4, 96721, 9, 942841, 49, 1849, 528529, 121, 961, 169

↑

Edytuj na GitHubie